تاریخی فرهنگی قرآنی

موضوعات قرآنی ؛ دینی و آموزشی : مطالب طبقه بندی شده جهت تحقیق ؛ جزوه ؛ کتاب و .....

تاریخی فرهنگی قرآنی

موضوعات قرآنی ؛ دینی و آموزشی : مطالب طبقه بندی شده جهت تحقیق ؛ جزوه ؛ کتاب و .....

مشخصات بلاگ
تاریخی   فرهنگی   قرآنی

آشنائی با تاریخ اسلام :
عبرت آموزی (و لقد اهلکنا القرون من قبلکم .... گذشته چراغ راه آینده است)
آشنایی با علوم و موضوعات قرآنی ( هدی و رحمه للمتقین)

کپی و تبدیل به جزوه و کتاب با اطلاع مجاز است .

آخرین نظرات

معنا مفهوم روزه رمضان. خطبه شعبانیه و علی ع. روزه حقیقی

                    چهل حدیث روزه از بحارالانوار . وسائل الشیعه . کافی . حکمت نهج البلاغه،

1-پایه‏ هاى اسلام

قال الباقر ع: بنى الاسلام على خمسة اشیاء، على الصلوة و الزکاة و الحج و الصوم و الولایه. : اسلام بر پنج چیز استوار است، برنماز و زکات حج و روزه و ولایت (رهبرى اسلامى).

2-فلسفه روزه

قال الصادق علیه السلام: انما فرض الله الصیام لیستوى به الغنى و الفقیر. : خداوند روزه را واجب کرده تا بدین وسیله دارا و ندار (غنى و فقیر) مساوى گردند.

3-روزه آزمون اخلاص

قال امیرالمومنین علیه السلام: فرض الله ...الصیام ابتلاء لاخلاص الخلق : خداوند روزه را واجب کرد تا به وسیله آن اخلاص خلق را بیازماید.

4-روزه یاد آور قیامت

قال الرضا ع: انما امروا بالصوم لکى یعرفوا الم الجوع و العطش فیستدلوا على فقر الاخر. : مردم به انجام روزه امر شده‏اند تا درد گرسنگى و تشنگى را بفهمند و به واسطه آن فقر و بیچارگى آخرت را بیابند.

5-روزه زکات بدن

قال رسول الله صلى الله علیه و آله لکل شیئى زکاة و زکاة الابدان الصیام. : براى هر چیزى زکاتى است و زکات بدنها روزه است.

6-روزه سپر آتش

قال رسول الله صلى الله علیه و آله: الصوم جنة من النار. روزه سپر آتش (جهنم) است. «یعنى بواسطه روزه گرفتن انسان از آتش جهنم در امان خواهد بود.»

7-اهمیت روزه

رسول خدا صلى الله علیه و آله الصوم فى الحر جهاد. فرمود: روزه گرفتن در گرما، جهاد است.

8-روزه نفس

قال امیرالمومنین علیه السلام صوم النفس عن لذات الدنیا انفع الصیام. : روزه نفس از لذتهاى دنیوى سودمندترین روزه‏هاست.

9-روزه واقعى

قال امیرالمومنین علیه السلام الصیام اجتناب المحارم کما یمتنع الرجل من الطعام و الشراب. : روزه پرهیز از حرامها است همچنانکه شخص از خوردنى و نوشیدنى پرهیز مى‏کند.

10-برترین روزه

قال امیرالمومنین علیه السلام صوم القلب خیر من صیام اللسان و صوم اللسان خیر من صیام البطن. : روزه قلب بهتر از روزه زبان است و روزه زبان بهتر از روزه شکم است.

11-روزه چشم و گوش

قال الصادق علیه السلام اذا صمت فلیصم سمعک و بصرک و شعرک و جلدک. : آنگاه که روزه مى‏گیرى باید چشم و گوش و مو و پوست تو هم روزه‏دار باشند.«یعنى از گناهان پرهیز کند.»

12-روزه اعضا و جوارح

عن فاطمه الزهرا سلام الله علیها ما یصنع الصائم بصیامه اذا لم یصن لسانه و سمعه و بصره و جوارحه. :روزه‏دارى که زبان و گوش و چشم و جوارح خود را حفظ نکرده روزه‏اش به چه کارش خواهد آمد.

13-روزه ناقص

قال الباقر علیه السلام لا صیام لمن عصى الامام و لا صیام لعبد ابق حتى یرجع و لا صیام لامراة ناشزة حتى تتوب و لاصیام لولد عاق حتى یبر. : روزه این افراد کامل نیست: 1 - کسى که امام(رهبر) را نافرمانى کند. 2 - بنده فرارى تا زمانى که برگردد. 3 - زنى که اطاعت‏شوهر نکرده تا اینکه توبه کند. 4 - فرزندى که نافرمان شده تا اینکه فرمانبردار شود.

14-روزه بى ارزش

قال امیرالمومنین علیه السلام کم من صائم لیس له من صیامه الا الجوع و الظما و کم من قائم لیس له من قیامه الا السهر و العناء. : چه بسا روزه‏دارى که از روزه‏اش جز گرسنگى و تشنگى بهره‏اى ندارد و چه بسا شب زنده‏دارى که از نمازش جز بیخوابى و سختى سودى نمى‏برد.

15-روزه و صبر

عن الصادق علیه السلام فى قول الله عزوجل«واستعینوا بالصبر و الصلوة‏» قال: الصبر الصوم. : خداوند عزو جل که فرموده است: از صبر و نماز کمک بگیرید، صبر، روزه است.

16-روزه و صدقه

قال الصادق علیه السلام صدقه درهم افضل من صیام یوم. یک درهم صدقه دادن از یک روز روزه مستحبى برتر و والاتر است.

17-پاداش روزه

قال رسول الله صلى الله علیه و آله: قال الله تعالى الصوم لى و انا اجزى : روزه براى من است و من پاداش آن را مى‏دهم.

18-جرعه نوشان بهشت

قال رسول الله صلى الله علیه و آله من منعه الصوم من طعام یشتهیه کان حقا على الله ان یطعمه من طعام الجنة و یسقیه من شرابها.:کسى که روزه او را از غذاهاى مورد علاقه‏اش باز دارد برخداست که به او از غذاهاى بهشتى بخورانند و از شرابهاى بهشتى به او بنوشاند.

19-خوشا بحال روزه داران

قال رسول الله صلى الله علیه و آله طوبى لمن ظما او جاع لله اولئک الذین یشبعون یوم القیامة : خوشا بحال کسانى که براى خدا گرسنه و تشنه شده‏اند اینان در روز قیامت‏سیر مى‏شوند.

20-مژده به روزه‏ داران

قال الصادق علیه السلام من صام لله عزوجل یوما فى شدة الحر فاصابه ظما و کل الله به الف ملک یمسحون وجهه و یبشرونه حتى اذا افطر. : هر کس که در روز بسیار گرم براى خدا روزه بگیرد و تشنه شود خداوند هزار فرشته را مى‏گمارد تا دست‏به چهره او بکشند و او را بشارت دهند تا هنگامى که افطار کند.

21-شادى روزه دار

قال الصادق علیه السلام للصائم فرحتان فرحة عند افطاره و فرحة عند لقاء ربه : براى روزه دار دو سرور و خوشحالى است: 1 - هنگام افطار 2 - هنگام لقاء پروردگار (وقت مردن و در قیامت)

22-بهشت و باب روزه‏ دارن

قال رسول الله صلى الله علیه و آله ان للجنة بابا یدعى الریان لا یدخل منه الا الصائمون. : براى بهشت درى است‏بنام (ریان) که از آن فقط روزه داران وارد مى‏شوند.

23-دعاى روزه‏داران

قال الکاظم (علیه السلام) دعوة الصائم تستجاب عند افطاره : دعاى شخص روزه‏دار هنگام افطار مستجاب مى‏شود.

24-بهار مومنان

قال رسول الله (صلى الله علیه و آله) الشتاء ربیع المومن یطول فیه لیله فیستعین به على قیامه و یقصر فیه نهاره فیستعین به على صیامه. : زمستان بهار مومن است از شبهاى طولانى‏اش براى شب زنده‏دارى واز روزهاى کوتاهش براى روزه دارى بهره مى‏گیرد.

25-روزه مستحبى

قال الصادق (علیه السلام) من جاء بالحسنة فله عشر امثالها من ذلک صیام ثلاثة ایام من کل شهر. : هر کس کار نیکى انجام دهد ده برابر آن پاداش دارد و از جمله آنها سه روز روزه در هر ماه است.

26-روزه ماه رجب

قال الکاظم (علیه السلام) رجب نهر فى الجنه اشد بیاضا من اللبن و احلى من العسل فمن صام یوما من رجب سقاه الله من ذلک النهر. : رجب نام نهرى است در بهشت از شیر سفیدتر و از عسل شیرین‏تر هرکس یک روز از ماه رجب را روزه بگیرد خداوند از آن نهر به او مى‏نوشاند.

27-روزه ماه شعبان

من صام ثلاثة ایام من اخر شعبان و وصلها بشهر رمضان کتب الله له صوم شهرین متتابعین. : هر کس سه روز آخر ماه شعبان را روزه بگیرد و به روزه ماه رمضان وصل کند خداوند ثواب روزه دو ماه پى در پى را برایش محسوب مى‏کند.

28-افطارى دادن(1)

قال الصادق (علیه السلام) من فطر صائما فله مثل اجره : هر کس روزه دارى را افطار دهد، براى او هم مثل اجر روزه دار است.

29-افطارى دادن (2)

قال الکاظم (علیه السلام) فطرک اخاک الصائم خیر من صیامک. : افطارى دادن به برادر روزه دارت از گرفتن روزه (مستحبى) بهتر است.

30-روزه خوارى

قال الصادق (علیه السلام) من افطر یوما من شهر رمضان خرج روح الایمان منه : هر کس یک روز ماه رمضان را (بدون عذر)، بخورد - روح ایمان از او جدا مى‏شود

31-رمضان ماه خدا

قال امیرالمومنین شهر رمضان شهر الله و شعبان شهر رسول الله و رجب شهرى: رمضان ماه خدا و شعبان ماه رسول خدا و رجب ماه من است.

32-رمضان ماه رحمت

قال رسول الله (ص) ... و هو شهر اوله رحمة و اوسطه مغفرة و اخره عتق من النار. : رمضان ماهى است که ابتدایش رحمت است و میانه‏اش مغفرت و پایانش آزادى از آتش جهنم.

33-فضیلت ماه رمضان

قال رسول الله (ص) ان ابواب السماء تفتح فى اول لیلة من شهر رمضان و لا تغلق الى اخر لیلة منه :درهاى آسمان در اولین شب ماه رمضان گشوده مى‏شود و تا آخرین شب آن بسته نخواهد شد.

34-اهمیت ماه رمضان

قال رسول الله (ص) لو یعلم العبد ما فى رمضان لود ان یکون رمضان السنة : اگر بنده«خدا» مى‏دانست که در ماه رمضان چیست [چه برکتى وجود دارد] دوست مى‏داشت که تمام سال، رمضان باشد.

35-قرآن و ماه رمضان

قال الرضا (ع) من قرا فى شهر رمضان ایة من کتاب الله کان کمن ختم القران فى غیره من الشهور: هر کس ماه رمضان یک آیه از کتاب خدا را قرائت کند مثل اینست که درماههاى دیگر تمام قرآن را بخواند.

36-شب سرنوشت‏ساز

قال الصادق (علیه السلام) راس السنة لیلة القدر یکتب فیها ما یکون من السنة الى السنة.: آغاز سال (حساب اعمال) شب قدر است. در آن شب برنامه سال آینده نوشته مى‏شود.

37-برترى شب قدر

قیل لابى عبد الله (علیه السلام) کیف تکون لیلة القدر خیرا من الف شهر؟ قال: العمل الصالح فیها خیر من العمل فى الف شهر لیس فیها لیلة القدر. : چگونه شب قدر از هزار ماه بهتر است؟ حضرت فرمود: کار نیک در آن شب از کار در هزار ماه که در آنها شب قدر نباشد بهتر است.

38-تقدیر اعمال

قال الصادق (علیه السلام) التقدیر فى لیلة تسعة عشر و الابرام فى لیلة احدى و عشرین و الامضاء فى لیلة ثلاث و عشرین:برآورد اعمال در شب نوزدهم انجام مى‏گیرد و تصویب آن در شب بیست ویکم و تنفیذ آن در شب بیست‏سوم.

39-احیاء شب قدر

عن فضیل بن یسار قال: کان ابو جعفر (ع) اذا کان لیلة احدى و عشرین و لیلة ثلاث و عشرین اخذ فى الدعا حتى یزول اللیل فاذا زال اللیل صلى. در شب بیست و یکم و بیست‏سوم ماه رمضان مشغول دعا مى‏شد تا شب بسر آید و آنگاه که شب به پایان مى‏رسید نماز صبح را مى‏خواند.

40-زکات فطره

قال الصادق (ع) ان من تمام الصوم اعطاء الزکاة یعنى الفطرة کما ان الصلوة على النبى (ص) من تمام الصلوة: تکمیل روزه به پرداخت زکاة یعنى فطره است، همچنان که صلوات بر پیامبر (ص) کمال نماز است.

 *****************

پیامکی

روزهای آخر ماه شعبان...
پیامبراکرم(ص) فرموده اند در روزهای پایانی ماه شعبان این دعا را زیاد بخوانید:

اَللهُمَّ اِنْ لَمْ تَکُنْ غَفَرْتَ لَنا فیما مَضى مِنْ شَعْبان، فَاغْفِرْ لَنا فیما بَقِىَ مِنْه
خدایا اگر در آنچه از ماه شعبان گذشت، ما را نیامرزیدی، در مابقی این ماه ما را مورد مغفرت خودت قرار بده.
m5736z.blog.ir/

آماده مهمانی خدا شوید!
به توصیه امام رضا (ع)، از فرصت باقی مانده ماه شعبان استفاده کنید

ما حقیقت ماه رمضان را نمی‌دانیم،
ملکوت ماه رمضان چیزی دیگری است، باید این آمادگی را در خودمان احراز کنیم که ماه مبارک رمضان ما را در آغوش گیرد
باید بدانیم ضیافت الهی در ماه مبارک رمضان یک مضمون الهی و عاشقانه است.

  چهل حدیث روزه
http://m5736z.blog.ir/post/40%20%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87

مقدمات میهمانی رمضان

1. تلاش کنیم تا در روزها و ساعات پایانی ماه شریف شعبان با توبه و استغفار واقعی و دیگر اعمال واجب و مستحب در حد امکان کاستی های یک سال گذشته را جبران کنیم تا با یک آمادگی نسبی وارد این میهمانی الهی شویم.
2. برای درک بهتر و بهره مندی بیشتر از برکات این ماه تا آنجا که ممکن است خود را مؤدب به آداب این ماه و رعایت حرمت آن کنیم.
3. در این ضیافت بزرگ الهی مهمترین و ارزشمند ترین پذیرایی معارف قرآن و اهل بیت علیهم السلام است که بسته به میزان قرب و معرفت میهمانان

استقبال از ماه مبارک رمضان با دستورالعمل ده گانه امام رضا (ع):
در روایتی که مرحوم علامه مجلسی در بحارالانوار، جلد ‏94، صفحه 73 آورده،
1. زیاد دعا کردن (أَکْثِرْ مِنَ الدُّعَاءِ).
2. زیاد استغفار کردن (وَ الِاسْتِغْفَارِ).
3. زیاد تلاوت قرآن کردن (فَاسْتَقْبِلِ الشَّهْرَ بِالْقُرْآن‏).
4. توبه از گناهان (وَ تُبْ إِلَى اللَّهِ مِنْ ذُنُوبِکَ).
طبق روایت امام رضا(ع) چهار عمل مذکور باعث می شود انسان با اخلاص وارد ماه مبارک رمضان شود.
5. ادای تمام امانت هایی که به گردن انسان است (َ لَا تَدَعَنَّ أَمَانَةً فِی عُنُقِکَ إِلَّا أَدَّیْتَهَا)
6. بیرون ریختن تمام کینه هایی که از مومنین در قلب انسان وجود دارد (وَ لَا فِی قَلْبِکَ حِقْداً عَلَى مُؤْمِنٍ إِلَّا نَزَعْتَه‏)
7. ریشه کن کردن گناهان از دل (وَ لَا ذَنْباً أَنْتَ مُرْتَکِبُهُ إِلَّا قَلَعْتَ عَنْهُ)
8. تقوای الهی پیشه کردن (وَ اتَّقِ اللَّهَ)
9. توکل بر خدا در امور پنهان و آشکار (وَ تَوَکَّلْ عَلَیْهِ فِی سِرِّ أَمْرِکَ وَ عَلَانِیَتِهِ)
10. زیاد خواندن این دعا: اللَّهُمَّ إِنْ لَمْ تَکُنْ غَفَرْتَ لَنَا فِیمَا مَضَى مِنْ شَعْبَانَ فَاغْفِرْ لَنَا فِیمَا بَقِیَ مِنْهُ.
@mzarepoor

امام علی(ع) از پیامبر خدا(ص) :

هر کس ماه رمضان را روزه بدارد و خود را در این ماه از حرام‏ها نگه دارد، وارد بهشت می‏شود
هر کس از روی ایمان و به خاطر اجر الهی، [ماه] رمضان را روزه بدارد، وارد بهشت می‏شود
همانا سَرور اوصیا، در سَرور ماه‏ها کشته می‏شود
گفتم: ای پیامبر خدا! سرور ماه‏ها، کدام است و سرور اوصیا کیست؟
فرمود: امّا سرور ماه‏ها، ماه رمضان است و امّا سرور اوصیا، تویی، ای علی!

 گفتم: ای پیامیر خدا! آیا چنین خواهد شد؟
فرمود: آری، به پروردگارم سوگند! همانا نگون‏بخت ‏ترینِ امّت من، برادرِ پی‏کننده ناقه ثمود، برمی‏خیزد و ضربتی بر فرق سرت می‏زند که محاسنت از خون آن، رنگین می‏شود

پس مردم شروع به شیون کردند
و حضرت علی ع خطبه ‏اش را به پایان برد و فرود آمد

راهکارهای درک بهتر ماه مبارک رمضان

1- پرهیز از غذای حرام و شبهه ناک:
خداوند به کسی که در شکم او غذای حرام وجود دارد، نظر لطف نمی کند
2- ارتباط با خداوند از طریق انس با نماز جماعت و قرآن و دعا:
اهمیت ندادن به نماز، یعنی شلوغ بودن خیابان و مراکز تفریحی و سایر مکان ها در وقت نماز و خلوت بودن مساجد، ننگ بزرگی برای مسلمین محسوب می شود و مورد مذمت و نکوهش قرآن کریم است
فَوَیْلٌ لِلْمُصَلِّینَ، الَّذینَ هُمْ عَنْ صَلاتِهِمْ ساهُونَ (ماعون 5-3)
3- رسیدگی به دیگران:
أَقیمُوا الصَّلاةَ وَ آتُوا الزَّکاة یعنی هم با خداوند و هم با مردم رابطه داشته باشید
4- اجتناب از گناه:
در ماه مبارک رمضان، چشم و گوش و زبان خود را کنترل کنید
از نگاه های آلوده بپرهیزید از دیدن فیلم ها و برنامه های حرام و بیهوده در ماهواره و اینترنت و تلویزیون دوری گزینید

ماه شعبان و ماه رمضان المبارک

ﻣﺎﻩ ﺭﻣﻀﺎﻥ، ﻣﺎﻩ ﻧﺒﻮﺕ ﺍﺳﺖ ﻭ ﻣﺎﻩ ﺷﻌﺒﺎﻥ، ﻣﺎﻩ ﺍﻣﺎﻣﺖ
ﻣﺎﻩ ﺭﻣﻀﺎﻥ، ﻟﻴﻠﻪ ﺍﻟﻘﺪﺭ ﺩﺍﺭﺩ ﻭ ﻣﺎﻩ ﺷﻌﺒﺎﻥ، ﺷﺐ ﻧﻴﻤﻪ ﺷﻌﺒﺎﻥ ﺩﺍﺭﺩ ﻛﻪ ﺗﺎﻟﻰ ﻟﻴﻠﻪ ﺍﻟﻘﺪﺭ ﺍﺳﺖ
 ﻣﺎﻩ ﺭﻣﻀﺎﻥ ﻣﺒﺎﺭﻙ ﺍﺳﺖ ﺑﺮﺍﻯ ﺍﻳﻦ ﻛﻪ ﻧﺰﻭﻝ ﻭﺣﻰ ﺑﺮ ﺍﻭ ﺷﺪﻩ و ﻣﻌﻨﻮﻳﺖ ﺭﺳﻮﻝ ﺧﺪﺍ ﻭﺣﻰ ﺭﺍ ﻧﺎﺯﻝ ﻛﺮﺩﻩ
ﻭ ﻣﺎﻩ ﺷﻌﺒﺎﻥ ﻣﻌﻈﻢ ﺍﺳﺖ ﺑﺮﺍﻯ ﺍﻳﻦ ﻛﻪ ﻣﺎﻩ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﻫﻤﺎﻥ ﻣﻌﻨﻮﻳﺎﺕ ﻣﺎﻩ ﺭﻣﻀﺎﻥ ﺍﺳﺖ
ﺍﻳﻦ ﻣﺎﻩ ﻣﺒﺎﺭﻙ ﺭﻣﻀﺎﻥ ﺟﻠﻮﻩ ﻟﻴﻠﻪ ﺍﻟﻘﺪﺭ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﻤﺎﻡ ﺣﻘﺎﻳﻖ ﻭ ﻣﻌﺎﻧﻰ ﺩﺭ ﺍﻭ ﺟﻤﻊ ﺍﺳﺖ ﻭ ﻣﺎﻩ ﺷﻌﺒﺎﻥ، ﻣﺎﻩ ﺍﻣﺎﻣﺎﻥ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﻫﻤﺎﻥ ﺍﺳﺖ
ﺩﺭ ﻣﺎﻩ ﻣﺒﺎﺭﻙ ﺭﻣﻀﺎﻥ، ﻣﻘﺎﻡ ﺭﺳﻮﻝ ﺍﻛﺮﻡ ﺻ ﺑﻪ ﻭﻟﺎﻳﺖ ﻛﻠﻰ ﺍﻟﻬﻰ ﺑﺎﻟﺎﺻﺎﻟﻪ ﺗﻤﺎﻡ ﺑﺮﻛﺎﺕ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺟﻬﺎﻥ ﺑﺴﻂ ﺩﺍﺩﻩ

ﭘﺲ ﻣﺎﻩ ﺭﻣﻀﺎﻥ ﻣﺎﻫﻰ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﺟﺒﺮﺋﻴﻞ ﺍﻣﻴﻦ ﺑﺮ ﺭﺳﻮﻝ ﺧﺪﺍ ﻭﺍﺭﺩ شده
ﻭ ﻣﺎﻩ ﺷﻌﺒﺎﻥ، ﻣﺎﻩ ﻭﻟﺎﻳﺖ ﺍﺳﺖ ﻭ ﻫﻤﻪ ﺍﻳﻦ ﻣﻌﺎﻧﻰ ﺭﺍ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﻣﻰ ﺩﻫﺪ
ﻣﺎﻩ ﺭﻣﻀﺎﻥ ﻣﺒﺎﺭﻙ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﻗﺮﺁﻥ ﺑﺮ ﺍﻭ ﻭﺍﺭﺩ ﺷﺪﻩ
ﻣﺎﻩ ﻣﺒﺎﺭﻙ ﺭﻣﻀﺎﻥ ﻛﻪ ﻗﺮﺁﻥ ﺭﺍ ﻭﺍﺭﺩ ﻛﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ
ﻗﺮﺁﻥ ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﺗﻤﺎﻡ ﻣﻌﺎﺭﻑ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺗﻤﺎﻡ ﻣﺎﻳﺤﺘﺎﺝ ﺑﺸﺮ ﺍﺳﺖ
ﺁﻥ ﭼﻴﺰﻯ ﻛﻪ ﺩﺭ ﻗﺮﺁﻥ ﺑﻪ ﻃﻮﺭ ﺍﺳﺮﺍﺭ ﻫﺴﺖ، ﺩﺭ ﺍﺩﻋﻴﻪ ﺍﺋﻤﻪ ﻣﺎ ﺑﻪ ﻃﻮﺭ ﺍﺳﺮﺍﺭ ﻫﺴتند

ماه رمضان در کلام امام سجاد(ع)

و الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی جَعَلَ مِنْ تِلْکَ السُّبُلِ شَهْرَهُ شَهْرَ رَمَضَانَ
خدا را ستایش می‌کنم بر این که یکی از آن سبل را، ماه خودش قرار داد
گویا این عطا، حمد ویژه‌ای می‌طلبد
حمد بر این نعمت که خدای متعال یکی از راه‌های منتهی به خود را،«ماه خودش» که همان ماه رمضان است قرار داده است
غیر از حمد نسبت به راه‌های دیگری است که ما را به سوی خدا می‌رساند

شَهْرَ الصِّیَامِ، وَ شَهْرَ الْإِسْلَامِ، وَ شَهْرَ الطَّهُورِ، وَ شَهْرَ التَّمْحِیصِ، وَ شَهْرَ الْقِیَامِ الَّذِی أُنْزِلَ فِیهِ الْقُرْآنُ، هُدىً لِلنَّاسِ، وَ بَیِّناتٍ مِنَ الْهُدى‏ وَ الْفُرْقانِ
شهر روزه داری و شهر اسلام؛ شهر پاکی و پیرایش؛ شهر شب زنده داری و شهر قرآن؛ شهری که در آن هدایت و بیّنات برای مردم فرود آمده است
شهر برخورداری از قرآن و هدایت آن و بیّناتی که برای بشر آورده

می‌تواند به مقام صائمین برسد؛ البته این مقام هم درجاتی دارد
مانند صوم پرهیز از مبطلات و محرّمات، تا صوم «خاصّ الخاص» که در آن روزه، «امساک قلب از ماسوی ‏الله» شرط روزه داری شمرده شده است

فلسفه روزه، نماز، زکات، عدل و... حضرت فاطمه(س)

حضرت فاطمه(س) در بخشی از خطبه فاطمیه در بیان فلسفه برخی احکام الهی فرمودند:
پس خدا ایمان را برای تطهیر شما از شرک قرار داد
نماز را برای پاک کردن شما از تکبر، زکات را برای پاک کردن جان و روزافزونی رزقتان
روزه را برای تثبیت اخلاص
حج را برای استحکام بخشیدن
دین و عدل عمومی را برای تنظیم قلب‌ها
اطاعت ما را برای نظم یافتن ملت
امامت را برای در امان ماندن از تفرقه
جهاد را برای عزت اسلام
صبر را برای کمک در استحقاق مزد
امر به معروف را برای مصلحت عامه
نیکی کردن به پدر و مادر را سنگر و سپر حفظ از خشم
صله رحم را وسیله ازدیاد عدد
قصاص را وسیله حفظ خون‌ها
وفای به نذر را برای در معرض مغفرت قرار گرفتن

روزه در ادیان گذشته:


در اسلام نماز به عربی و با آداب خاص خود خوانده می‌شود
در مسیحیت به زبان و شکل دیگری عبادت می‌شود
مثلا در مسیحیت کاتولیک، ادعیه و نماز به زبان لاتین و گاه به ‌زبان بومی خوانده می‌شود

روزه گرفتن نیز در میان ادیان معمول بوده
از تورات و انجیل فعلی برمی‌آید که روزه در میان یهود و نصارا وجود داشته و اقوام و ملل دیگر هنگام مواجه شدن با غم و اندوه، روزه می‌گرفتند
در قاموس کتاب مقدس آمده
روزه درتمام اوقات در میان هر طایفه و هر ملت و مذهب در موقع اندوه و زحمت غیر مترقبه، معمول بوده (تفسیرنمونه ج1ص633)

از تورات نیز بر می‌آید که موسی (ع) چهل روز روزه داشته: هنگام برآمدنم به کوه تا لوح‌های سنگی، یعنی لوحهای عهدی که خداوند به شما بست؛ بگیرم
آن‌گاه در کوه چهل روز و چهل شب ماندم، نه نان خوردم و نه آب نوشیدم (تفسیر نمونه ج1 ص632 )
همچنین از انجیل لوقا نیز برمی‌آید که حواریون مسیح نیز روزه می‌گرفتند ( انجیل لوقا ب5 ش3533)

شرایط سخت روزه‌داری

اینکه در این روایت امیرمؤمنان امام علی(ع) روزه‌داری را آزمون الهی برای اخلاص می‌داند، از آن روست که عمل به همه شرایط روزه‌داری واقعا سخت و دشوار است و تنها شماری می‌توانند از این آزمون سخت به سلامت بیرون آیند
چرا که روزه‌داری تنها به امساک از خوردن و آشامیدن و ترک برخی از محرمات نیست؛ بلکه روزه حقیقی به سختی تحقق می‌یابد
امیرمؤمنان علی(ع) روزه واقعی: روزه پرهیز از حرامها است همچنانکه شخص از خوردنی و نوشیدنی پرهیز می‌کند. (بحارالانوار، ج93، ص249)
امام صادق(ع) : روزه‌دار باید روزه گوش و چشم هم بگیرد: اذا صمت فلیصم سمعک و بصرک و شعرک و جلدک؛ آنگاه که روزه می‌گیری باید چشم و گوش و مو و پوست تو هم روزه‌دار باشند یعنی از گناهان پرهیز کند (الکافی ج4 ص87، ح1)

http://m5736z.blog.ir/post/rozeh2

روزه ناقص از نظر معصومین

حضرت زهرا(س) : ما یصنع الصائم بصیامه اذا لم یصن لسانه و سمعه و بصره و جوارحه؛ روزه‌داری که زبان و گوش و چشم و جوارح خود را حفظ نکرده روزه‌اش به چه کارش خواهد آمد. (بحارالانوار، ج93 ص295)

امام علی(ع) : کم من صائم لیس له من صیامه الا‌الجوع و الظما و کم من قائم لیس له من قیامه الا‌السهر و العناء؛ چه بسا روزه‌داری که از روزه‌اش جز گرسنگی و تشنگی بهره‌ای ندارد و چه‌بسا شب زنده‌داری که از نمازش جز بیخوابی و سختی سودی نمی‌برد. (نهج‌البلاغه، حکمت145)

امام باقر(ع) : لا صیام لمن عصی الامام و لاصیام لعبد ابق حتی یرجع و لا صیام لامراه ناشزه حتی تتوب و لا صیام لولد عاق حتی یبر؛ روزه این افراد کامل نیست:
1‌- کسی که امام (رهبر) را نافرمانی کند. 2‌- بنده فراری تا زمانی که برگردد. 3‌-زنی که اطاعت شوهر نکرده تا اینکه توبه کند. 4‌- فرزندی که نافرمان پدر و مادر شده تا اینکه فرمانبردار شود. (بحارالانوار ج93ص295)

اسلام دین فطرت آسان
هر چند که در ذات واژه تکلیف، سختی و دشواری نهفته؛ زیرا تکلیف از کلفت به معنای رنج و سختی است و اصولا ذات انسان به طور طبیعی گرایش دارد که از تکلیف بگریزد و مسئولیتی را به عهده نگیرد و آزاد و رها باشد

اما به هر دلیلی به ویژه حکمت‌‌های بسیاری که در پذیرش مسئولیت است، انسان با عقل خویش می‌پذیرد که پا بر هواهای نفسانی بگذارد و خود را محدود نماید و به میل و هواهای نفس گوش ندهد؛ زیرا مصلحت و حکمتی در پذیرش مسئولیت است که درنهایت حتی برای راحتی و آسایش و لذت نفس نیز مفید است هر چند که به ظاهر موجب محدودیت و رنج نفس باشد.
 اسلام به عنوان دین فطرت (روم30) بر آن است تا مجموعه‌ای از قوانین را ارائه دهد که مطابق عقل و فطرت سالم است و تکالیف آن به گونه‌ای سامان یافته که مخالف عقل و فطرت نباشد

تکلیف در چه شرایط ساقط می‌شود؟

پس اگر حکم عامی چون روزه صادر شده و ملاحظه عموم مردم در آن شده است؛  چرا که براساس عقل و فطرت و طبیعت انسان است؛ اما یک حکم کلی حاکم دیگری نیز صادر شده که ناظر به تک‌تک افراد است و از آنان خواسته شده تا به نفس خود مراجعه نمایند و در حد توان و استطاعت خود تکالیف را به جا آورند

چرا که دین اسلام همان گونه که بر مدار عقل و فطرت انسانی است، به اشخاص و افراد نیز توجه دارد و از آنجایی که توان و استطاعت افراد تفاوت دارد، در صورتی که برای شخص توانفرسا باشد، آن حکم در آن شرایط ملغی است

از همین‌رو در آیات قرآنی واژه و اصطلاحی به عنوان «حرج» مطرح می‌شود که اگر شخص در شرایطی گرفتار حرج شود، آن تکلیف در آن شرایط از او ساقط می‌شود (مائده6 نور61 احزاب38 و 50 فتح17)

شیرینی تکالیف سخت و ارزش والای آن
از آنجایی که اصولا تکالیف به سبب ذات سختی آن، آموزه‌های انسان‌ساز هستند و بستر مناسبی را برای رشد عقل فراهم می‌آورند و قواهای سرکش شهوانی و غضبانی را مدیریت می‌کنند، گردن خم کردن در زیر این تکالیف سخت و دشوار، بسترساز تقوایی است که انسان را به مقام گرامی‌ترین موجودات و انسان‌ها می‌رساند (حجرات13)

پیامبر(ص) : افضل الاعمال احمزها، ای اشقها برترین اعمال، شاق‌ترین و سخت‌ترین آنها است (بحارالانوار ج70، ص191)

زیرا این شرایط سخت که بر نفس تحمیل می‌شود او را به گونه‌ای تربیت می‌کند که به سادگی گرفتار بی‌تقوایی نشود و گرایش به غضب و شهوت پیدا نکند و مرتکب گناه و جرم نشود

آسانی‌گیری در احکام روزه
از آنجایی که ماه‌های قمری در گردش است، ماه رمضان و ماه روزه به طور طبیعی در گردش چهارفصل سال است از این رو گاه به ماه‌های تابستان می‌افتد که در مناطق استوایی زمین به شدت گرم و توانفرساست

با این همه اسلام از آنجایی که دین سهل و سمحه و برمدار فطرت است، مطابق با طبیعت و فطرت و عقل انسانی روزه را به گونه‌ای قرار داده که انسان‌ها به طور عموم توان انجام تکلیف روزه را دارند حتی اگر به فصل گرمای تابستان برسد

اسلام و قرآن به این نکته هم توجه دارد و در آیات قرآنی از جمله در آیات 184 و 185 بقره وقتی احکام روزه را بیان می‌کند کسانی را برای انجام آن مستثنی می‌کند. از جمله کسانیکه در سفر یا مریض و یا عدم استطاعتند

مهجوریت زدایی از قرآن

ماه رمضان که آن را بهار قرآن نام نهاده اند از آن به ربیع القرآن یاد می کنند، ماه مهجوریت زدایی از قرآن می باشد. شخص می بایست در این دوره کوتاه مدت آموزشی و پرورشی شرایط را به گونه ای فراهم آورد تا از همه برنامه های آن سربلند و موفق بیرون آید

هم چنین بی توجهی به مفاهیم و آموزه های قرآن در زندگی به معنای مهجوریت قرآن می باشد

از این رو لازم است که هر دانش آموز و کارآموز رمضانی در ماه رمضان بیاموزد که چه مقررات و قوانین انسان سازی در آیات قرآنی موجود است و در عمل، آن را تحت شرایط ویژه رمضانی به کار گیرد و سپس در جاده های پر خطر ماه های دیگر سال نشان دهد که در ماه رمضان چه آموخته است

ضرورت خواندن قرآن
امام رضا(ع) : من قرا فی شهر رمضان آیه
من کتاب الله کان کمن ختم القرآن فی غیره من الشهور؛ هر کس ماه رمضان یک آیه از کتاب خدا را قرائت کند مثل اینست که در ماه های دیگر تمام قرآن را بخواند. (بحارالانوار ج 39، ص 643)

و أکثر فی هذا الشهر المبارک من قراءه القرآن و الصلاه علی رسول الله (ص) و کثره الصدقه و ذکرالله فی آناء اللیل و النهار و بر الاخوان و افطارهم معک بما یمکنک

در این ماه با برکت (رمضان)، بسیار قرآن تلاوت کن و بر رسول خدا درود بسیار فرست و صدقه فراوان بده. همچنین در شبانه روز بسیار به یاد خدا باش و از نیکی به برادران و افطاری دادن به ایشان تا حد ممکن کوتاهی مکن که البته در آن عمل، پاداشی بزرگ می باشد (مستدرک الوسائل، ج7، ص435)

امام باقر(ع): لکل شیء ربیع و ربیع القرآن شهر رمضان؛ هر چیزی بهاری دارد و بهار قرآن، ماه رمضان است. (الکافی، ج 2، ص 360)

نزول همه کتابهاى آسمانى در ماه رمضان
قرآن ، سرچشمه هدایت بشر از گمراهى و ضلالت است و آیات روشن آن باعث سعادت بشر و جداکننده حق و باطل است، در این ماه نازل شده
در روایت اسلامى نقل شده که همه کتابهاى آسمانى در ماه رمضان آمده
قرآن به شکلی دفعی و یکجا در ماه رمضان بر قلب پیامبر(ص) نازل شده که همان شب قدر است إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِی لَیْلَةٍ مُّبَارَکَةٍ إِنَّا کُنَّا مُنذِرِینَ 3دخان
و سپس در طول بیست و سه سال به شکل تدریجی با توجه به مناسبت ها دوباره فرود آمده
امام صادق ع: قال نزلت التوراة ...نزل الفرقان فى لیلة القدر. تورات در ششم ماه رمضان و انجیل در دوازدهم و زبور در هجدهم و قرآن در شب قدر نازل شده صاحب ابراهیم در شب اول ماه و قرآن در بیست و چهارم ماه نازل شده

فضیلت ماه مبارک رمضان

ماه رمضان از دو جهت احترام دارد: یکى مربوط به خود ماه مبارک رمضان و دیگرى مربوط به قرآن کریم

همچنین در این ماه دو نوع حفظ و صیانت وجود دارد: یکى مربوط به حفظ انسان از وسوسه هاى شیطان و دیگرى حفظ انسان از گرفتارى به عذاب الهى و نیز در این ماه نیز دو نعمت وجود دارد: گشوده شدن درهاى بهشت و آرامش جان و روح انسان

در این ماه دو هدیه به انسان ها داده مى شود: خواب روزه دار عبادت شمرده مى شود و سکوت و خاموشى او تسبیح قلمداد مى گردد و در دو زمان فرح و شادمانى از آن روزه داران است هنگام صرف افطار و دیگرى هنگام ملاقات با پروردگار متعال

فضل الهى در حکم روزه

خداوند در حکم روزه، نهایت فضل و رحمت خودش را روشن ساخته است

اولا فرمود: امم سابق نیز مشمول حکم صوم بوده اند و هنگامى که عبادت سختى مانند روزه همگانى شد، تحمل آن آسان مى شود

ثانیا : حکمت وجوب صوم را که تحصیل تقواست، بیان کرده

ثالثا : این حکم وجوب صوم منحصر به ایام محدودى است که اگر براى همیشه یا در اکثر ایام و اوقات آن را واجب مى کرد، مشقت بزرگى پدید مى آید

رابعا : حکم وجوب صوم را در ماه پر فضیلت رمضان قرار داد که ماه نزول قرآن کریم است

خامسا: مشقت و زحمت لزوم روزه را از مسافر و مریض برطرف کرد که در حال مرض و سفر روزه واجب نیست
تفاوت منزلت روزه داران

بسا فرق است میان روزه داران در روز قیامت آن کسانى که به نفس روزه داشته اند
روزه سه مرتبه دارد:

1 روزه ى عوام؛ نگهدارى جسم از مفطرات مانند غذا خوردن و آشامیدن و... .
2 روزه ى خواص؛ نگهدارى چشم و گوش و زبان و دست و پا و سایر جوارح از گناه

3 روزه خاص الخاص؛ از نگهداشتن فکر و قلب از افکار دنیوى و به تعبیر دیگر نگهداشتن نفس از تفکر و اندیشه در ما سوى اللّه

چه کسانی میتوانند در ماه مبارک رمضان وارد شوند؟
گروه اوّل بنده‌ها نیستند، آنهایی هستند که می‌خواهند تمرین بندگی کنند و این ماه برایشان عنوان تمرین بندگی است، نه ضیافت الله. عنوان صیام این گروه، صیام عام است.
گروه دوم کسانی هستند که فهمیده‌اند بندگی و تقوا یعنی چه؛ ولی موفّق به اینکه آن حال حقیقی را برای بندگی، پیدا کنند، نشده‌اند. به کسانی که با این حال وارد می‌شوند، صائمین خاص می‌گویند.
گروه سوم آن‌هایی هستند که طعم بندگی را چشیدند و دیگر عبدالله شدند و ورود به این صیام، صیام خاص الخاص است.
گروه دیگری هم هستند که در مباحث کمتر بیان کردند و اولیاء هم جز اندک بیان نکرده‌اند؛ چون تعداد آن‌ها خیلی کم است. این گروه صائمین اخص الخاص و روزه‌داران حقیقی هستند. کسانی که در ضیافت الله و مهمانی خدا به حقیقت وارد شدند و دیگر خروج از این ضیافت الله ندارند.
اولیاء خدا بیان فرمودند که این اخص الخاص مربوط به تالی‌تالو عصمت است که رأس آنها هم معصومین(ع) هستند

چگونه ماه رمضان را تعظیم کنیم؟

آموزه های قرآنی بر تعظیم شعائر الهی تاکید دارد ذلک و من یعظم حرمات الله فهو خیر له عند ربه و أحلت لکم الانعام الا ما یتلی علیکم فاجتنبوا الرجس من الاوثان و اجتنبوا قول الزور

این است که آنچه مقرر شده و هر کس مقررات خدا را بزرگ دارد، آن برای او نزد پروردگارش بهتر است و برای شما چهارپایان حلال شده مگر آنچه بر شما خوانده می شود پس، از پلیدی بتها دوری کنید و از گفتار باطل اجتناب ورزید. (حج30)

تعظیم و بزرگداشت ماه رمضان

همه آنچه که درباره آن ماه از سوی خداوند بیان شده بشناسیم و قدر و منزلت آن را در حد ظرفیت وجودی و وسعت معنوی خود بدانیم و در تکریم و تعظیم آن بکوشیم

بزرگداشت این ماه به این است که با روح و جسم در انجام فرائض و مستحباتی که در این ماه وارد شده و در ترک محرمات و مکروهاتی که گفته شده کوشا باشیم و در چارچوب آن عمل کنیم. خداوند این ماه را چنان که در دعای ماثور آمده تکریم و تعظیم کرده : و هو شهر عظمته و کرمته و شرفته پس برماست که آن را بزرگ و شریف و محترم شماریم

رسول خدا(ص) : لو یعلم العبد ما فی رمضان لود ان یکون رمضان السنه ؛ اگر بنده «خدا» می دانست که در ماه رمضان چه برکتی وجود دارد دوست می داشت که تمام سال، رمضان باشد. (بحارالانوار، ج 39، ص346)

احکام پنج گانه

در این آیه سخن از تعظیم و بزرگداشت مقررات و قوانین الهی است که در شکل احکام پنج گانه بیان شده تعظیم مقررات و قوانین آن است که به درستی براساس آن، سبک زندگی خویش را سامان دهیم و از آن مقررات و قوانین سرپیچی نکنیم (حج32)

بنابراین تعظیم شعایر و فرائض الهی نشانه ای از تقوای دل است. دلی که درگرو اطاعت و ولایت است هرگز سرپیچی نمی کند و هر آنچه محبوب گفت اطاعت کرده و از آن پیروی می کند. (آل عمران31)

بنابراین اگر بخواهیم شعائر الهی و فرائض و قوانین او را بزرگ داریم باید زندگی خود را درچارچوب آن سامان دهیم و در باطن و ظاهر و درجوانح و جوارح اطاعت و پیروی خود را نشان دهیم.

امام رضا (ع) و روزه

همانا مردم مأمور به روزه گرفتن شدند تا درد و ناگواری های گرسنگی و تشنگی را دریابند و آنگاه استدلال کنند بر سختی های گرسنگی و تشنگی و فقر آخرت

پیامبر اکرم در خطبه شعبانیه فرمود واذکروا بجوعکم و عطشکم جوع یوم القیمة و عطشة به وسیله گرسنگی و تشنگی از روزه داریتان، گرسنگی ها و تشنگی های روز قیامت را به یاد آورید، که این یادآوری انسان را به فکر تدارک برای قیامت می اندازد تا جد و جهد بیشتری در کسب رضای خدا بنماید

امام رضا (ع) : علت روزه برای درک درد گرسنگی و تشنگی است تا بنده، ذلیل، متضرع و صابر باشد. همچنین در روزه شکستگی شهوات وجود دارد

مقام روزه دار

امام صادق(ع) در رابطه با صبر روزه دار : هیچ روزه داری نیست که بر گروهی که مشغول غذا خوردن هستند حاضر شود مگر اینکه اعضا و جوارح او تسبیح پروردگار می کنند و ملائکه بر او درود و رحمت می فرستند که درود ملائکه نیز به معنای استغفار است


روزه، سپری پولادین
روزه عاملی برای تقویت اراده و نماد شخصیت انسانی است فردی که اراده اش با بهره گیری از آثار و تبعات روزه تقویت شده می تواند کارهای بزرگ را به خوبی انجام دهد و برای چنین انسانی به منظور رسیدن به خیر، نیکی و سعادت هیچ مانعی وجود ندارد

روزه در ماه رمضان انسان را درد آشنا می کند، چنین انسانی بیش از پیش شرایط نیازمندان را درک خواهد کرد
رسیدن به چنین جایگاهی موقعیتی بسیار مناسب برای ارائه خدمات مطلوب به نیازمندان جامعه و همچنین دستگیری از آنان است
در ماه رمضان انسانها بیش از هر زمان دیگری به خدا توجه دارند
به همین دلیل در این ماه به خوبی می توان در راستای رفع فقر مادی و به ویژه فقر معنوی گامهای ارزنده ای برداشت

روزه و حکمت آن

احکام و دستورات وحیانی اسلام با توجه به حوزه تأثیرات آنها به دو گروه فردی و اجتماعی تقسیم می شوند
برخی مانند نمازهای مستحبی در گروه عبادات فردی و برخی دیگر مانند نمازهای جمعه و جماعت در گروه برنامه های اجتماعی قرار می گیرند
دامنه تأثیرات روزه هر دو زمینه فردی و اجتماعی را در بر می گیرد

زمانیکه همه مسلمانان در یک روز و ماه مشخص روزه می گیرند نشان می دهد در روزه نظم اجتماعی نهفته است
و علاوه بر این مسلمانان و مؤمنان در ماه رمضان و به هنگام روزه داری اعمال و رفتار خود را نیز مورد ارزیابی قرار می دهند
و از انجام معاصی دوری می کنند از این رو روزه یک مکتب تربیتی است که بر اعمال و رفتار مسلمانان تأثیر می گذارد

روزه چرا زمان روزه سى روز است؟
.... انه قال جاء نفر من الیهود الى رسول الله ص فساءله اعملهم عن مسائل فکان فیما ساءله .... و السابعة یطعمه الله من طیبات الجنة قال صدقت یامحمد
امام حسن ع فرمود: عده اى از یهود، خدمت حضرت رسول اکرم ص آمدند

پس داناترین آنها، از حضرت سوالاتى کرد؛ از جمله اینکه گفت: روى چه اصل خداى تعالى سى روز روزه بر امت شما واجب کرده ولى بر امت هاى گذشته بیشتر از این را؟
پس رسول خدا ص فرمود: همانا هنگامى که آدم از آن درخت، خورد، تا سى روز در شکم او باقى ماند
پس خدا بر ذریه او واجب کرد که سى روز گرسنه و تشنه باشند

آنچه آنها مى خورند (در شب) کرم و تفضل است بر ایشان و همچنین بر آدم نیز سى روز روزه واجب شد
و خداوند واجب کرد بر امت من همان سى روز را سپس رسول خدا ص آیه (کتب علیکم الصیام) را تلاوت کرد

اولین فردی که روزه گرفت، حضرت آدم(ع) بود.
 هنگامی که حضرت آدم(ع) از میوه درخت ممنوعه خورد، آن میوه سی روز در شکمش باقی ماند.
پس از آن بود که خداوند بر حضرت آدم و نسل او سی روز‏ گرسنگی و تشنگی را واجب نمود.
و اگر در شب چیزی می‌خورند تفضلی است از جانب پروردگار.
این روایت تصریح دارد تاریخ وجوب روزه بازگشت به خلقت آدم می‌کند.
 اما طبق برخی از روایات، اولین شخصی که از پیروان پیامبر(ص) و از مسلمانان روزه گرفت، امام علی(ع) بود
ِّ ابو سعید خدری می‌گوید؛ با رسول خدا در مکه بودم  که مردی اعرابی بلند قامت... وارد شد، گفت ای محمد .... پیامبر(ص) گریه‌ای شدیدی کرد به گونه‌ای که اشک بر صورت حضرت جاری شد....
بعد از فرمود ای اعرابی.... اولین کسی که روزه گرفت، زکات داد، صدقه داد، به سوی دو قبله نماز خواند، دوبار بیعت نمود، دوبار مهاجرت کرد.... امام علی(ع) بود.
 منبع: ابن بابویه، محمد بن على، ‏من لا یحضر الفقیه، محقق، مصحح، ج 2، ص 74

جزاى کسى که این ماه را روزه بدارد؟

رسول خدا ص: هیچ مؤمنى ماه رمضان را روزه نمى گیرد، مگر آن که خدا براى او هفت خصلت مرحمت کند:
1 - حرام از بدنش آب شود و برطرف گردد
2 - به رحمت خدا نزدیک شود
3 - گناه پدرش- آدم را - جبران کرده باشد
4 - سکرات مرگ بر او آسان شود
5 - از گرسنگى و تشنگى روز قیامت در امان باشد
6 - خداوند بیزارى از جهنم به او مى دهد
7 - خداوند از غذاهاى پاکیزه و طیب بهشت به او مى خوراند و آن شخص گفت : راست گفتى اى محمد!

هدفهای روزه :

سلامتی و تندرستی جسم،‌ تقوا و پرهیزگاری و پرورش اراده، تزکیه و وارستگی، تصفیه اخلاق ازعادات مذموم و اصلاح جامعه است

پیغمبر(ص) : ‏ ماه رمضان ماهی است که در آن به میهمانی خدا فراخوانده می شوید

‌‌1- از خدا بخواهید که نیت ها و دلهای شما را ازگناهان و صفات بد پاک گرداند
2- توفیق روزه داری و تلاوت قران را به شما عنایت کند
3 - وقتی گرسنه و تشنه می شوید گرسنگی و تشنگی قیامت را به یاد آورید
4- مستمندان و بینوایان را دریابید و ازآنان دستگیری کنید
5- کودکان و بستگان را مورد لطف و نوازش قراردهید
6 - زبان خود را از ناگفتنی ها نگه دارید
7- چشمان خود را از دیدنی های حرام برگردانید
8- گوش های خود را از شنیدنی های حرام بازدارید
9- با یتیمان مردم مهربانی کنید تا با یتیمان شما مهربانی ورزند
10- به هنگام نماز دستهای خود را به دعا بردارید که به اجابت خواهد رسید

امام صادق (ع): ‏روزه شما باید با امور زیر توأم باشد

1-زبان خود را از دروغ نگه دارید
2- دیده های خود را از حرام بپوشانید
3- با یکدیگر نزاع و دعوا نکنید
4-از حسد بپرهیزید

5- غیبت یکدیگر را روا ندارید
6- از مجادله و قیل و قال کناره گیری کنید
7- سوگند مخورید هرچند راست باشد
8- از فحش و دشنام بپرهیزید
9- به کسی ظلم و ستم نورزید
10- بی خردی نکنید
مسلما در اجتماعی که مردم درآن با شرایط فوق روزه می گیرند و از دروغ، غیبت، حسد، دشنام،‌ مجادله، نزاع،‌ ظلم و ستم خودداری می کنند
جرایم و جنایات بطور محسوسی کاهش می یابد و روح صلح و صفا و راستی و امانت جایگزین آن می شود

روزه ناقص

قال الباقر ع: لا صیام لمن عصی الامام و لا صیام لعبد ابق حتی یرجع و لا صیام لامراة ناشزة حتی تتوب و لاصیام لولد عاق حتی یبر
روزه این افراد کامل نیست:
1 - کسی که امام (رهبر) را نافرمانی کند

2 - بنده فراری تا زمانی که برگردد
3 - زنی که اطاعت ‏شوهر نکرده تا اینکه توبه کند
4 - فرزندی که نافرمان شده تا اینکه فرمانبردار شود
امیرالمومنین ع: کم من صائم لیس له من صیامه الا الجوع و الظما و کم من قائم لیس له من قیامه الا السهر و العناء
چه بسا روزه‏ داری که از روزه‏اش جز گرسنگی و تشنگی بهره‏ای ندارد
و چه بسا شب زنده‏ داری که از نمازش جز بیخوابی و سختی سودی نمی‏برد. نهج البلاغه حکمت
145

روزه با ما چه می کند؟

روزه با ما حرف هایی می زند و آثار تربیتی خاصی دارد
به شما تقوا بدهد. دنیا و نیازهای ما همان چیزی است که ما را بی تقوا می کند
اگر در یک کلمه بخواهیم تقوا را بگوییم و اینکه چطور از روزه پرهیز در می آید، این است که: خدا می گوید من جلوی نیازهای واجب و طبیعی وحداقلی و ضروری تو را می گیرم، آدم شو
تویی که نمی توانی از نیازهای الکی خودت بگذری، من جلوی نیازهای واقعی تو را گرفتم
اگر تو به خاطر خدا از نیازهای واقعی خودت چشم پوشیدی اما آدم نشدی، دیگر با پرهیز از نیازهای کاذبی که دور و برت هستند، آدم نمی شوی
خداوند می گوید من تو را از عادت کردن به دنیا و از انس گرفتن به بلعیدن دنیا کندم
از هر کاری که هوس تو، تو را به آن دعوت می کند جدا کردم

برای اینکه از دنیا کامل بگذری؟ کمی نگاهش کن
حالا من تو را از نیازهای واجب خودت مثل آب خوردن می کشم
 در ماه رمضان آب را بگیر، کمی نگاهش کن، نمی خورم، من برای چی نمی خورم؟
گرسنه ام چرا نمی خورم؟، هیچ کس هم نیست، خودم هستم، از من چه می خواستی؟
می خواستی من از دنیا کندن را یاد بگیرم، با خودت حرف بزن، با خودت بگو، با خدا بگو، چشم بردار دیگر، دل بکن دیگر، ول کن، نمی میری که، افطار می رسد

افطار را در روایات به ملاقات خدا هنگام ورود به بهشت تشبیه کردند

یک روزی افطار می کنی ، ولش کن، ولش کن، می خواهد این را یادت بدهد
روح خودت را اینجا پرواز بده، روزه از من چه خواسته
روزه از من ترک خواسته، دیگر روزه از من چه خواسته، پذیرفتن نداشتن ها
آقا دیگر هرچه که نداشتی بپذیر دیگر

چطور گرسنگی خودت را تا شب پذیرفتی؟
روزه به ما یاد می دهد که هر نداشتنی را بپذیریم
روزه این را از ما می خواهد ولی اگر نداشتن های خودت را نپذیری بی تقوا می شوی

روزه چهار گروه مقبول نیست:

حضرت صادق ع : روزه نیست ‏برای کسی که امام و پیشوای خود را نافرمانی کند و از او اطاعت ننماید
و صحیح نیست روزه عبد فراری، تا مراجعت کند و به خدمت‏ باز نگردد
و روزه زن ناشزه درست نمی‏باشد تا توبه کند و در اطاعت همسرش قرار گیرد
و همچنین روزه فرزند عاق شده پدر و مادر تا خوب نشود و اصلاح نگردد، مورد قبول قرار نمی‏گیرد، و روزه به حساب نمی‏آید
یکی از ابعاد سیاسی این حدیث ‏شریف، اطاعت و فرمانبری پیروان و رهروان مسلمان از راهبر و پیشوای مذهبی است

و همچنین روزه فرزند عاق شده پدر و مادر تا خوب نشود و اصلاح نگردد، مورد قبول قرار نمی‏گیرد، و روزه به حساب نمی‏آید

پنج ‏خصلت موجب افطار روزه و بطلان وضوء می‏شود:
پیامبر گرامی اسلام (ص) ‎:
دروغ و غیبت و سخن‌چینی و نظر شهوت انگیز، و قسم دروغ‎.
این اوصاف، به راستی اثر معنوی و روحانی روزه و وضوء را که یک عبادت است در اسلام خنثی می‏کند، و اجر و ثواب روزه و وضوء را نابود می‏نماید.

اثرات منفی غیبت و نمامی در روزه :

امام رضا ع :‏ از غیبت مؤمن اجتناب کنید، و از نمامی بپرهیزید، به راستی که (اثرات و ثواب روزه را زایل می‏گرداند)، ولی از فاجر و شارب الخمر و قمارباز غیبتی نیست، (یعنی آنان از خود هتک حرمت نموده ‏اند، و آبرو از خویش برده ‏اند)


انواع روزه داران
گروه اوّل بنده‌ها نیستند، آنهایی هستند که می‌خواهند تمرین بندگی کنند و این ماه برایشان عنوان تمرین بندگی است، نه ضیافت الله. عنوان صیام این گروه، صیام عام است.
گروه دوم کسانی هستند که فهمیده‌اند بندگی و تقوا یعنی چه؛ ولی موفّق به اینکه آن حال حقیقی را برای بندگی، پیدا کنند، نشده‌اند. به کسانی که با این حال وارد می‌شوند، صائمین خاص می‌گویند.
گروه سوم آن‌هایی هستند که طعم بندگی را چشیدند و دیگر عبدالله شدند و ورود به این صیام، صیام خاص الخاص است.
گروه دیگری هم هستند که در مباحث کمتر بیان کردند و اولیاء هم جز اندک بیان نکرده‌اند؛ چون تعداد آن‌ها خیلی کم است. این گروه صائمین اخص الخاص و روزه‌داران حقیقی هستند. کسانی که در ضیافت الله و مهمانی خدا به حقیقت وارد شدند و دیگر خروج از این ضیافت الله ندارند.
اولیاء خدا بیان فرمودند که این اخص الخاص مربوط به تالی‌تالو عصمت است که رأس آنها هم معصومین(ع) هستند

تفاوت منزلت روزه داران
فرق است میان روزه داران در روز قیامت آن کسانى که به نفس روزه داشته اند
روزه سه مرتبه دارد:
1. روزه ى عوام؛ نگهدارى جسم از مفطرات مانند غذا خوردن و آشامیدن و... .
2. روزه ى خواص؛ نگهدارى چشم و گوش و زبان و دست و پا و سایر جوارح از گناه
3. روزه خاص الخاص؛ از نگهداشتن فکر و قلب از افکار دنیوى و به تعبیر دیگر نگهداشتن نفس از تفکر و اندیشه در ما سوى اللّه
4. روزه اخص الخاص:  روزه داران حقیقی که حسرت دارند که پایان یابد و دوست دارند که همواره در این ماه بمانند. 

روزه در مسیر خدایی و ربانی شدن کارگاه کسب تقوا

روزه، تمرین مدیریت نفس و کارگاه عملی برای دست یابی به تقواست، به ویژه در ماه رمضان که موانع بیرونی کاهش می یابد و به سبب زنجیر شدن شیاطین، امکان تمرین در یک فضای آرام فراهم می آید

خداوند بر انسان منت نهاده و به شیوه های گوناگون، فرصت هایی را دراختیار بشر قرار داده تا بتواند تمرین رنگ خدایی گرفتن و خدایی شدن داشته باشد. از جمله کارگاه های عملی برای تمرین رنگ خدایی گرفتن انسان، کارگاه روزه ماه رمضان است

پیامبرگرامی (ص): ای مردم! درهای بهشت دراین ماه باز است، ازخدا بخواهید که آن را بر شما نبندد؛ و درهای جهنم بسته است، از خدا بخواهید که برشما باز نکند؛ و شیطان ها درغل و زنجیرند، از خدا مسئلت کنید که آنان را بر شما مسلط نکند (وسائل الشیعه ج7 ص226)

روزه از چند جهت سبب تقوی افراد می‌گردد
قرآن مجید در مواردی به بیان فلسفه یا حکمت تشریع بعضی از احکام پرداخته
به عنوان مثال: فلسفه نماز را، ذکر و یاد خدا و فلسفه قصاص را ایجاد تقوای اجتماعی و خودداری از ارتکاب جرایم می‌داند

1- روزه سبب می‌شود شخص روزه‌دار به خوردن و آشامیدن و بسیاری از مباحات دیگر، کمتر توجه کند که در حقیقت تضعیف بعد مادی و تقویت بعد معنوی است

2- روزه، طعم گرسنگی و تشنگی و... را به افراد می‌چشاند و سبب می‌شود که انسان به یاد تشنگی و گرسنگی روز قیامت بیفتد و در نتیجه برای آنجا توشه برگیرد. تهیه این توشه، اطاعت و بندگی خدا و انجام عبادات و ترک گناهان است که معنای تقواست.
3- انسان روزه‌دار به فکر اشخاص بی‌بضاعتی می‌افتد که همواره در رنج و گرسنگی‌اند. کمک به این افراد و انفاق در راه خدا، گوشه دیگری از تقوای او را نمایان می‌سازد

روزه حقیقی
از منظر آموزه‌های وحیانی روزه‌ای دارای آثار تربیتی است که به راستی امساک و خودداری در آن رعایت شده باشد و انسان مراقب اعضا و جوارح خود باشد و تنها به خودداری از خوردنیها و آشامیدنی‌ها نپردازد

امام صادق(ع): اذا صمت فلیصم سمعک و بصرک و شعرک و جلدک و عدد اشیاء غیر هذا... و لا یکون یوم صومک کیوم فطرک زمانی که روزه می‌گیری، باید گوش و چشم و مو و پوست و دیگر اعضای تو نیز روزه باشند

فرمود: نباید روزی که روزه هستی همانند روزی باشد که روزه نیستی (تهذیب ج4، ص194)

چنین روزه‌ای انسان را مقاوم می‌سازد که در صحنه‌های گناه نیز، به دام شیطان گرفتار نشود و از مقام انسانیت و خلیفه الهی سقوط نکند و این همان حقیقت تقواست

فلسفه و هدف از روزه
انسان با گرفتن روزه می تواند مدیریت نفس خویش را به دست گیرد و خود را در جرگه متقین درآورد که از فشارهای وسوسه در امان هستند. از این رو خداوند مهم ترین فلسفه روزه را
توانایی انسان بر مدیریت نفس و دستیابی به تقوا دانسته است. البته از عبارت قرآنی، این معنا به دست می آید که این تقوا به شکل ابتدایی است نه یک تقوای اسمی و پایدار؛ لذا عبارت لعلکم تتقون؛ شاید تقوا پیشه گیرید» به کار رفته

در حقیقت شرایط آزمایشگاهی ماه رمضان کمک می کند تا انسان بتواند بر نفس اماره خود مسلط شود و ترس از دشمن درونی و غافل گیری از پشت برطرف شود؛ ولی همچنان وسوسه های شیطانی و فشارهای سهمگین شیطان ادامه خواهد داشت و اگر شخص درماه رمضان این دوره را با موفقیت پشت سربگذارد، امید آن است که بتواند در ماه های دیگر سال از فشارهای بیرونی نیز برآید و بر آنها چیره شود


فلسفه وجوب روزه
پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: هر مؤمنی که ماه رمضان را روزه بگیرد و آن را تقدیم به خدا کند، خداوند هفت خصلت را در او قرار می دهد:
 1. (مال) حرام را از جسمش می زداید.
2. او به رحمت الهی تقرب می یابد.
 3. کفاره اشتباه پدرش آدم علیه السلام را داده است.
 4. خداوند، شدت و سختی های مرگ را بر او آسان سازد.
 5. از گرسنگی و تشنگی در روز قیامت، در امان می ماند.
 6. وارد بهشت می شود و از وارد شدن به آتش جهنم مصون می ماند
7. خداوند او را از میوه های بهشتی بهره مند می سازد.
امالی صدوق، ص ١٦١، ح١

فلسفه روزه گرفتن چیست
انسان علاوه بر جنبه مادى و جسمى ، داراى جنبه معنوى و روحى هم هست و هر یک از آنها در رسیدن به کمال مطلوب خود ، برنامه هاى خاصى احتیاج دارند
که یکى از برنامه هاى جنبه معنوى تقوا و پرهیزگارى است به این معنا که اگر انسان بخواهد خودش را از جنبه معنوى ارتقاء دهد و به عالم طهارت و رفعت متصل کند ، اولین چیزى که باید بدان ملتزم بشود جلوگیرى از افسار گسیختگى خود است
او نباید خود را سرگرم لذت هاى جسمى و شهوات بدنى کند ، باید خود را بزرگتر از آن بداند که زندگى مادّى را هدف بپندارد .

بهترین ، نزدیک ترین ، مؤثرترین و عمومى ترین راهى که افراد را در این امر (تقوا) مى تواند کمک کند، روزه است که با پرهیز از خوردن ، آشامیدن و شهوت جنسى ، علاوه بر این که نیروى خویشتن دارى از گناهان در آنان قوت مى گیرد ، به تدریج بر اراده خود مسلط مى شوند و در برابر هر گناهى عنان اختیار را از کف نمى دهند

روزه ، علاوه بر فایده معنوى (تقوا) فایده هاى دیگرى هم دارد :
الف ) اثر اجتماعى روزه
روزه ، درس مساوات و برابرى در میان افراد اجتماع است
با انجام این دستور مذهبى ، افراد متمکن ، وضع گرسنگان و محرومان اجتماع را به طور محسوس در مى یابند ، و این باعث مى شود که به کمک محرومان بشتابند
امام صادق (ع) :
روزه به این دلیل واجب شد که میان فقیر و غنى مساوات برقرار گردد ، و این بدان جهت است که غنى ، طعم گرسنگى را بچشد و نسبت به فقیر اداى حق کند ، چرا که اغنیا معمولا هر چه را بخواهند براى آنها فراهم است
خدا مى خواهد میان بندگان خود مساوات باشد ، و طعم گرسنگى و درد و رنج را به اغنیا بچشاند تا به ضعیفان و گرسنگان رحم کنند» .

ب ) اثر بهداشتى و درمانى
عامل بسیارى از بیمارى ها ، زیاده روى در خوردن غذاهاى مختلف است ; چون مواد اضافى جذب نشده به صورت چربى هاى مزاحم در نقاط مختلف بدن ، یا چربى و قند اضافى در خون باقى مى ماند
این مواد لجنزارهاى متعفنى براى پرورش انواع میکروب هاى عفونى است ، و در این حال ، بهترین راه براى مبارزه با این بیمارى ها نابود کردن این لجنزارها از طریق روزه است
پیامبراکرم(ص) : «معده خانه تمام دردها و امساک (روزه ) بالاترین داروهاست

علت این که ماه رمضان براى روزه گرفتن انتخاب شده :

این ماه بر سایر ماه ها برترى دارد ، در این ماه ، «قرآن » کتاب هدایت و راهنماى بشر که «فرقان » است و با دستورها و قوانین خود روش هاى صحیح را از ناصحیح جدا کرده و سعادت انسان ها را تضمین نموده ، گردیده است

و در این ماه ، شب قدر قرار دارد که بهترین شب سال است و مقدّرات انسان در آن مشخص مى شود
شهر رمضان الذى انزل فیه القران هدًى للناس و بینات من الهدى و الفرقان ..
در روایات : همه کتاب هاى بزرگ آسمانى ، در این ماه نازل شده اند ; به این ترتیب ، ماه رمضان که همواره ماه نزول کتاب هاى بزرگ آسمانى و ماه تعلیم و تربیت بوده بر ماه هاى دیگر برترى محسوسى دارد

خیر بودن روزه در همه حال

خداوند در آیات شرایطی را برای وجوب روزه در ماه رمضان بیان کرده و در شرایطی چون عدم قدرت و سلامت و مانند آن روزه گرفتن را واجب ندانسته و اجازه داده تا در زمانی دیگر این عمل عبادی انجام گیرد
ولی باید توجه داشت که ماه رمضان یک ماه استثنایی است
آثار و برکات آن در زندگی مادی و دنیوی و معنوی و اخروی چنان زیاد است که از دست دادن آن به معنای از دست دادن فرصت استثنایی است که دیگر تکرار نمی‌شود
خداوند به زنان اجازه داده تا در روزهای عادت ترک نماز و روزه کنند، ولی جالب این‌جاست که قضای نماز را واجب نکرده ولی قضای روزه را واجب کرده است
این‌ها بیانگر اهمیت روزه و ارجحیت آن بر نماز است
خداوند تأکید بر اینکه «ان تصوموا خیرلکم» اگر روزه بگیرید برایتان بهتر است (بقره184) می‌خواهد بگوید که در روزه ماه رمضان چنان آثار و برکاتی است که انسان باید کاری کند که به این خیر برسد

شارژ شگفت انگیز ماه رمضان

ماه رمضان بهترین فرصت شارژ و تقویت روح و جسم انسان است . غبارها و زنگارها و کدورت های حاصل از 11 ماه زندگی در این دنیا تنها با گذر از ماه رمضان و استفاده ناب از این فرصت طلایی و انرژی فوق العاده به انسان تزریق می گردد
آیا دوست دارید که روح خود را با موثرترین تکنیک و روش و در بهترین زمان شارژ کنید؟ یک شارژ شگفت انگیز که تا یک سال و گاهی تا یک عمر سود و بهره کافی به شما بدهد و نیاز های واقعی تان را تأمین کند
شما تا پایان ماه رمضان فرصت دارید تا رمز سیم کارت روح خود را فعال کنید کافی است برای ثبت نام در لیست روزه داران واقعی به اولین ایستگاه دلتان رجوع کنید و با قلبی خالص و مطیع نیت کنید. البته مراقب باشید فرصت ها را به راحتی از دست ندهید!

شارژ روح یعنی چه؟

اثرات حیات روح حال اگر روحمان تقویت شود چه اثراتی دارد؟
مرحله اول: تسلط بر نفس
به واسطه معنویات و عبادات روح تقویت و موجب تسلط انسان بر نفس خویشتن می گردد، بینشی نافذ پیدا می کند و به معایب خود بینا می گردد؛ وَ مَن یَتَّقِ اللَّهَ یَجْعَل لَّهُ مَخْرَجًا (طلاق/2)؛ و هر کس از خدا پروا کند [خدا] براى او راهی قرار مى‏دهد.
مرحله دوم: تقویت اراده آدمی بر نفس خویش غالب و قاهر می گردد. اراده اش در برابر خواهش های حیوانی نیرومند می شود و مدیریت لایقی نسبت به دائره وجودش کسب می کند
مرحله سوم : تسلط بر قوه متخیله
ذهن ما هر لحظه از موضوعی متوجه موضوع دیگر می شود و حضور قلب ما را از ما می گیرد برای همین در نماز هیچگاه حضور نداریم و این نشانه ضعف ماست
مرحله چهارم : فرمانبرداری
تن خود بدن از هر لحاظ تحت فرمان و اراده شخص در می آید، به طوری که در حوزه بدن خود اشخاص اعمال خارق العاده ای سر می زند
مرحله پنجم: فرمانبرداری طبیعت طبیعت خارجی نیز تحت نفوذ اراده انسان قرار می گیرد و مطیع انسان می شود. معجزات و کرامات انبیاءا و اولیاء حق از این مقوله است

روزه، سبب صبر و استقامت
روزه دارای آثار اختصاصی کمالاتی است که از مهمترین آنها صبر است
قرآن از روزه به صبر تعبیر شده (بقره45؛ و روایات تفسیری) از حضرت صادق (ع) در تفسیر آیه شریفه «واستعینوا بالصبر و الصلوة» فرمود : منظور از صبر در آیه روزه است
(وافی فیض کاشانی ج۲ باب صوم ص۶ پند تاریخ ج۵ ص242)

هرگاه برای شخصی پیشامد سختی به‌وجود آید روزه بگیرد زیرا خداوند می‌فرماید: به وسیله روزه و نماز کمک بگیرید
روزه دارای آثاری است که مهمترین آن صبر است و همین صبر گامی به سمت حلم است که صبر و بردباری همراه با عقلانیت است
کسی که بتواند آستانه تحمل خود را بالا برد و در مشکلات و مصایب عنان اختیار خود را از دست ندهد، به جایی می‌رسد که همواره هر رفتارش با عقلانیت است و هرگز هیجانی عمل نمی‌کند بلکه با عقل برنامه‌ریزی کرده و حلیم می‌شود
روزه موجب می‌شود که انسان از همه شهوات رهایی یابد
قوای نفسانی را تحت مهار و مدیریت خود در آورد
ترک خوردن و آشامیدن و زناشویی و تندی و خشم و مانند آنها موجب می‌شود تا انسان بیهوده خشمگین نشود و برای پر کردن و ارضای شکم و زیر شکم برده و بنده دیگری نشود و هر خطا و اشتباه و گناهی را مرتکب نشود
بسیاری از مردم برای پاسخگویی به این شهوات است که به هر گناهی دست می‌یازند
اگر کسی بتواند شهوات غذایی خود از خوردن و نوشیدن و شهوات جنسی خود و شهوات مقامی و غضبی و مانند آن را مدیریت کند، به صبر و استقامتی می‌رسد که اجازه نمی‌دهد با هر بادی تکانی بخورد و برده و بنده دیگران شود
این گونه است که خودش را از بردگی و بندگی غیر آزاد می‌کند و به آزادی و حریت واقعی می‌رسد
پس نواقص بسیاری را با این کار از میان برده و به کمالات بسیاری دست می‌یابد
روزه دار در زمان روزه می‌آموزد که
دروغ نگوید، تهمت نزند، غیب نکند، خشم بیهوده نگیرد، مجادله نکند، نگاه بد نداشته باشد، سخن ناروا و زشت نگوید و نشنود و ده‌ها عمل دیگری که هر یک او را برای رهایی از موانع رشد و کمال آماده می‌کند
و تقوایی را به دست می‌آورد که زمینه‌ساز فعلیت یابی کمالات است
زیرا وقتی موانع برداشته شود مانند آبی که پشت سد گرد آمده به سرعت آزاد می‌شود و به مقصد و مقصود خود می‌رسد
در حقیقت ما با گناه و خطا و اشتباهات در زندگی خود، آب رحمت الهی را پشت درها و دریچه‌های قلب خود نگه داشته‌ایم؛ وقتی روزه می‌گیریم به تقوا می‌رسیم و این تقوا به معنای مانع زدایی است و وقتی مانع‌ها برداشته شد این انبوه آب پشت سد قلب ما حرکت می‌کند و همه وجود ما را سیراب کرده و قدرت و توان و استقامت ما را افزایش می‌دهد و زمینه‌ساز حرکت‌های کمالی بزرگ و برتر می‌شود.
در این ماه موانع بیرونی چون شیطنت‌های شیاطین برداشته می‌شود و شیاطین در غل و زنجیر می‌شوند و انسان تنها باید سد قلب خود را بردارد تا آب و نور الهی بر آن جاری و ساری شود

روزه گرفتن در شرایط سخت و تابستان گرم
کسی بخواهد خردمندانه عمل کند باید کراهت و سختی و رنج روزه را در شرایط سخت به جان بخرد و هر طوری شده روزه ماه رمضان را به تمام و کمال درک کند. تا به لقای امام معصوم(ع) می‌رسد و از برکات وجودی او بهره‌مند خواهد شد حتی اگر نداند که به لقای امام رسیده است
روزه گرفتن در ماه مبارک رمضان در شرایط سخت تابستان گرم و سوزان و همراه با تشنگی و مدت زمان بسیار حدود شانزده و هفده ساعت برای انسان خیر است و نباید آن را از دست دهد
در این ماه خداوند شرایط را برای پذیرش همه مشکلات و سختی‌ها فراهم آورده و آن را آسان می‌کند و به انسان توان و صبر ویژه‌ای مرحمت می‌کند و زمینه را به‌گونه‌ای مهیا می‌کند که شیاطین نتوانند از بیرون وسوسه کنند و مشکلاتی را به‌وجود آورند
اصولا روزه را صبر گفته‌اند؛ چرا که شرایط آن عادی نیست و انسان بهترین و محبوب‌ترین چیزهای دنیا از جمله شهوت غذایی و جنسی را باید کنار بگذارد و خود را در شرایطی اختیاری چنان تربیت کند که نخورد و نیاشامد و زناشویی نکند.

حداقل شرط درک روزه

اگر انسان، اعضاء و جوارحش به عبادت عادت کرد؛ آن‌وقت بنده خدا می‌شود. وقتی هم انسان از گناه دور شد، وجودش، متخلّق به اخلاق الهی می‌شود

خود عبادت به‌خودی‌خود قرب نمی‌آورد، بلکه این اثر عبادت است که انسان را به پروردگار عالم، مقرّب می‌کند.
الصلاة معراج المؤمن این نماز عامل می‌شود که انسانی که عبد خدا شد، دیگر جز مقابل ذوالجلال و الاکرام، خم نشود. یا زبانی که به حقیقت به ذکر پروردگار عالم چرخید؛ دیگر فحّاشی نمی‌کند، دروغ نمی‌گوید، غیبت نمی‌کند، تهمت نمی‌زند و ...؛

صیام و عبادت ظاهری، خودش انسان را مقرّب نمی‌کند، بلکه عامل برای تقوا می‌شود. البته آن هم عنوان «لعلّ» است و اولیاء خدا، عرفای عظیم‌الشّأن و خصّیصین حضرت حقّ بیان می‌کنند: اگر صیام شما صیام حقیقی بود، به این تقوا خواهید رسید

به عبارت دیگر، اگر عبادت از ناحیه عبد بود، نه از ناحیه انسان؛ به تقوا می‌رسد. عبادت از ناحیه عبد هم، همان چیزی است که معصومین به عنوان بندگان حقیقی خدا و رأس عبّاد الهی، دارند

الصلاة معراج المؤمن

وقتی یک‌یک حضرات معصومین(ع)، از نبِیّ مکرّم(ص) و مولی‌الموالی(ع) گرفته تا دیگر ائمّه اطهار(ع)، برای نماز می‌ایستادند؛ معلوم بود که حال نماز آنان، با حال غیرنمازشان تفاوت دارد

گاهی گفتن «اللّه اکبر» برای آنان سخت بود؛ چون فقط لقلقه زبان نبود، می‌دانستند می‌خواهند درمحضر ذوالجلال و الاکرام بایستند. این بود که بدنشان به لرزه می‌افتاد، حالشان متغیّر می‌شد و وضعشان دگرگون می‌گشت.
یک علّت این هم که اولیاء خدا در دل شب، قبل از ورود به نمازشان، اوّل به آسمان نگاه می‌کنند و آیات سمائیّه را می‌خوانند و بعد در هنگام وضو هم حال خاصّی دارند، این است که دارند خودشان را آماده می‌کنند؛ چون می‌دانند می‌خواهند محضر ذوالجلال و الاکرام بایستند

لذا همان‌طور که مولی‌الموالی(ع) می‌فرمایند: من آن خدایی را که نبینم، عبادت نمی‌کنم، آنها هم می‌دیدند

شرایط روزه گرفتن

1. علم: از شرایط روزه گرفتن علم به اصل وجوب روزه در ماه رمضان، علم به حلول ماه رمضان و مانند آن است. و نیازی نیست که منتظر خبر رسمی و علم نوعی باشد که از طریق دیگران برای آدمی ایجاد می‌شود (بقره185؛ المیزان ج2 ص24)
2. قدرت: قدرت و توان بر روزه، شرط وجوب روزه است (بقره183 و 184) به این معنا که شخص باید توانایی گرفتن روزه را داشته باشد. نیازی نیست که از دیگری درباره توان و قدرت بر انجام تکلیف بپرسد و مثلا به پزشک مراجعه نماید.

یک حالت استثنایی باید یاد کرد و دیگر بیمار نمی‌تواند با آنکه وضعیت خود را قابل تحمل برای روزه گرفتن می‌داند، به این عمل اقدام کند؛ زیرا در جایی که خطر جانی است روزه واجب نیست بلکه حرام است.
3. سلامتی: سلامتی از امراض از شرایط روزه گرفتن است که از آیه 185 بقره این شرط قابل استنباط است.
4. حضور در وطن: کسی که قصد ده روز ماندن در جایی می‌کند می‌تواند روزه بگیرد. ولی آنچه شرط است حضور در وطن و یا مستوطن یعنی جایی است که به عنوان وطن اختیار کرده (بقره183 تا 185) شرایط دیگری چون بلوغ و علم به وجوب تکلیف و اختیار و مانند آن نیز وجود دارد که از شرایط عمومی تکلیف است

دو تعریف متفاوت از روزه در کلام امام علی(ع)
الامام علی- علیه السلام- صَوْمُ الْجَسَدِ الْإِمْسَاکُ عَنِ الْأَغْذِیَةِ بِإِرَادَةٍ وَ اخْتِیَارٍ خَوْفاً مِنَ الْعِقَابِ وَ رَغْبَةً فِی الثَّوَابِ وَ الْأُجْرَةِ  و صَوْمُ النَّفْسِ إِمْسَاکُ الْحَوَاسِّ الْخَمْسِ عَنْ سَائِرِ الْمَآثِمِ وَ خُلُوُّ الْقَلْبِ عَنْ جَمِیعِ أَسْبَابِ الشَّرِّ.
امیرالمومنین علیه‌السلام فرمودند:
روزه بدن، نگاهداشتن آن از غذاها به اراده و اختیار جهت ترس از عقاب و رغبت در ثواب و پاداش است،
اما روزه نفس، نگاه داشتن حواسّ پنجگانه از همه گناهان و خالى بودن دل از جمیع بدی هاست.
تصنیف غررالحکم و دررالکلم ص176

میزبانی (خدا)
عجب ماهیه!
خوابیدن عبادت،
نفس کشیدن تسبیح خدا،
یک آیه ثواب یک ختم  قرآن،
افطاری دادن ثواب آزاد کردن اسیر
و بخشودن تمام گناهان
وقتی خدا میزبانِ باشد
حتما سنگ تمام می گذارد!

نظر پزشکان جهان در مورد فایده روزه

دکتر ژان فرموزان :
 در آغاز روزه داری، زبان باردار است، عرق بدن زیاد می شود، دهان بو می گیرد، گاه آب بینی را می افتد و همه، علامت شستشوی کامل بدن است
پس از سه، چهار روز، بو برطرف می شود، اسیداُوریک ادرار کاسته می شود و شخص احساس سبکی و خوشی خارق العاده ای می کند و در این حال اعضا هم استراحتی دارند.

دکتر کارلو آمریکایی : روزه ای که اسلام واجب کرده، بزرگترین ضامن سلامتی بدن است.

دکتر کارل (فیزیولوژیست بزرگ فرانسوی) :
لزوم روزه داری در تمام ادیان تأکید شده است
در روزه ابتدا گرسنگی و گاهی نوعی تحریک عصبی و بعد ضعف احساس می شود، ولی در عین حال کیفیات پوشیده ای که اهمیت زیادی دارند، به فعالیت می افتند و بالاخره تمام اعضا مواد خاص خود را برای نگهداری و تعادل محیط داخلی و قلب قربانی می کنند.

دکتر کودل پا فرانسوی :
 5/4 بیماری ها از تخمیر غذا در روزها است که همه با روزه اصلاح می گردد.

دکتر بندیکت :
در این مدت (ایام روزه) در ترکیب خون، هیچگونه اخلاطی به هم نرسیده و آن نوری که در بعضی از روزه داران دیده می شود، یک حالت جوانی و نشاطی است که برای روزه داران رخ می دهد.

کلنل درورشا (روانشناس) :
روزه موجب حالت جذبه روحی می شود.

شهید دکتر پاک نژاد :
در ظرف مدت یک ماه روزه داری، آدمی دارنده یک بدن تازه تعمیر شده و آزاد گردیده و از قید و بند سموم رها شده است.

دکتر کلوخ (پزشک مشهور آمریکایی) :
سرطان از تماس زیاد میکروب های عفونی و سم های آنها با بدن پدید می آید، سرطان ابتدا دمل کوچکی است که در روده یا معده می روید، این دمل ها را می توانیم به آسانی با یکی دو هفته روزه، معالجه کنیم
معالجه کم خونی معمولی، سیلیس، مالاریا، کثافت و چرک ریه، دمل ها ی بسیار بد که بوسیله ترک غذا، ترک خورامهای گوشت دار ممکن می شود.

دکتر آلکسی سوفورین(روسی) :
تنها طریق برای قطع ریشه سرطان روزه است و بس.درمان از طریق روزه فائده ویژه ای در بیماری های کم خونی، ضعف روده ها، التهاب بسیط و مزمن، دمل های خارجی و داخلی، سل، نِقرس، بیماری های چشم، مرض قند، بیماری های جلدی، بیماری های کلیه، کبد، و اسکلیرور، روماتیسم، استسقا، نوراستنی، عرق النساء، خراز (ریختگی پوست) و بیماری های دیگر دارد.

دکتر اتوبو خنگر :
شخص روزه دار با سوزاندن رسوبات بیمارگونه و چربی های زائد بدن، کوره متابولیسم خود را می افروزد. در مدت پنجاه سال که از تأسیس کلینک اتوبوخنگر می گذرد، بیش از پنجاه هزار بیمار در این کلینیک، توسط روزه درمان شده امد.دانستن فلسفه احکام، سبب معرفت و شناخت بیشتر نسبت به دین می گردد و همین شناخت، باعث تقویت اعتقاد و ایمان انسان خواهد شد.

پروفسور الکسی سوفورین :
جسم به هنگام روزه به جای غذا از مواد داخلی استفاده می کند و آنها را مصرف می کند و مواد کثیف و عفونی که ر جسم هست و ریشه و خمیره بیماری است ، از بین می رود و بدین طریق روزه سبب بهبودی همه بیماری ها است
از این رو جسم خود را به وسیله روزه از داخل نظیف و پاکیزه می کند


معنا و مفهوم «قدر» حقیقت این شب ها    

«قدر» در لغت به معنای اندازه و اندازه گیری
معنای اصطلاحی قدر، عبارت است از ویژگی هستی و وجود هر چیز و چگونگی آفرینش آن به عبارت دیگر، اندازه و محدوده وجودی هر چیز، قدر نام دارد
معنای تقدیر الهی این است که در جهان مادی، آفریده ها از حیث هستی و آثار و ویژگی هایشان محدوده ای خاص دارند

این محدوده با اموری خاص مرتبط است؛ اموری که علت ها و شرایط آنها هستند و به دلیل اختلاف علل و شرایط، هستی، آثار و ویژگی های موجودات مادی نیز متفاوت است
معنای تقدیر الهی در موجودات مادی، یعنی هدایت آنها به سوی مسیر هستی شان است که برای آنها مقدر گردیده است و در آن قالب گیری شده اند

http://m5736z.blog.ir/post/QADR

قدر شب اندازه گیری
شب قدر شبی است که همه مقدرات تقدیر می گردد و قالب معین و اندازه خاص هر پدیده، روشن و اندازه گیری می شود
به عبارت روشن تر، شب قدر طبق روایات ما، یکی از شب های نوزدهم یا بیست و یکم و به احتمال زیاد شب بیست و سوم ماه مبارک رمضان، است

در این شب که شب نزول قرآن به شمار می آید امور خیر و شر مردم و ولادت، مرگ، روزی، حج، طاعت، گناه و خلاصه هر حادثه ای که در طول سال واقع می شود، تقدیر می گردد
شب قدر همیشه و هر سال تکرار می شود

عبادت در آن شب، فضیلت فراوان دارد و در نیکویی سرنوشت یک ساله بسیار موثر است
امام باقر(ع) : انه ینزل فی لیله القدر الی ولی الامر تفسیر الامور سنه سنه ، یؤمر فی امر نفسه بکذا و کذا فی امر الناس بکذا و کذا؛ در شب قدر به ولی امر (امام هر زمان) تفسیر کارها و حوادث نازل می شود و وی درباره خویش و دیگر مردمان مأمور به دستورهایی می شود فِیهَا یُفْرَقُ کُلُّ أَمْرٍ حَکِیمٍ

در خصوص شب نوزدهم می‌گویند لیله التقدیر است

یعنی شبی که جمیع امور نسبت به جمیع موجودات اندازه‌گیری می‌شود
لذا این شب‌ها شب سرنوشت ساز است و ما در روایات داریم که بعضی‌ها شب پانزدهم ماه شعبان را مطرح کرده‌اند که در رابطه با ارزاق است
شب بیست و یکم هم شب ضبط و ربط لیله القضا است
و شب بیست و سوم شب امضا و ابرام لیله الابرام است (جایز دانستن و بجا آوردن)

پس هر سه شب ارزشمند است و سرنوشت ساز و نباید به یک شب کفایت کرد
در روایات بسیار سفارش شده در این سه شب به استغفار کردن و سپس دعا کردن: فعلیکم فی شهر رمضان به کثره استغفار و الدعا
بنابراین، می توان گفت شب قدر، شب تقدیر و شب اندازه گیری و شب تعیین حوادث جهان ماده است

شش ویژگی برای شب قدر می شمارد:

الف. شب نزول قرآن است (انا انزلناه فی لیله القدر).
ب. این شب، شبی ناشناخته است و این ناشناختگی به دلیل عظمت آن شب است(و ما أدراک ما لیله القدر).
ج. شب قدر از هزار ماه بهتر است. (لیله القدر خیر من ألف شهر).
د. در این شب مبارک، ملائکه و روح با اجازه پروردگار عالمیان نازل میشوند تنزل الملائکه و الروح فیها باذن ربهم و روایات تصریح دارند که آنها بر قلب امام هر زمان نازل می شوند.

ه. این نزول برای تحقق هر امری است (من کل أمر) و این نزول که مساوی با رحمت خاصه الهی بر مؤمنان شب زنده دار است تا طلوع فجر ادامه دارد (سلام هی حتی مطلع الفجر).
و. شب قدر، شب تقدیر و اندازه گیری است؛ زیرا در این سوره که تنها پنج آیه دارد سه بار لیله القدر تکرار شده و این نشانه اهتمام ویژه قرآن به مسئله اندازه گیری در آن شب خاص است

عظمت و فضیلت این شب را بر سایر شبها از این امور میتوان به دست آورد

1. آمرزش گناهان: پیامبر خدا ص : هر کس شب قدر را احیا بدارد و مؤمن باشد و به روز جزا اعتقاد داشته باشد، تمامی گناهانش آمرزیده میشود

2. قلب رمضان: امام صادق ع : از کتاب خدا استفاده میشود که شماره ماههای سال نزد خداوند، دوازده ماه است و سرآمد ماهها ماه رمضان است و قلب ماه رمضان لیلة القدر است

3. بهتر از هزار ماه: در فرهنگ غنی اسلام، همه چیز را با معیارهای الهی می سنجند و بر همین اساس قرآن در مورد شب قدر می فرماید: لَیلَةُ الْقَدْرِ خَیرٌ مِّنْ أَلْفِ شَهْر

4. نزول قرآن: طبق روایات، مجموع قرآن در شب قدر نازل شده. این نزول دفعی و یکباره قرآن است،

5. نزول ملائکه: نزول ملائکه و روح در شب قدر نشانه شرافت آن بر هزار ماه است.

6. عرضه اعمال بر حجت خدا: شب قدر منحصر به زمان رسول خدا ص نیست و فرشتگان در شب قدر مقدّرات یک سال را نزد «ولی مطلق زمان» میآورند و بر او عرضه میکنند (اصول کافی ج1 ص352)

چگونه به استقبال شب های قدر برویم؟
مهمترین کار در این شب، اِحیا، زنده داری و بیدار بودن است در این شب به غسل، توسل، نماز، دعا، خدمت به مردم، رعایت حقوق مردم و اعمالی که در آن شب وارد شده

شب قدر را تعیین نکردند تا انسان چند شب آماده باشد حتی بعضی از علمای ما یکسال احیا می گرفته اند تا شب قدر را درک کنند چون احتمالی هم هست که شب نیمه شعبان باشد

انسان در طول سال هم باید دست پُر برود منتهی آن شب خلاها پر می شود و نواقص پوشیده می شود

چطور برای شب های قدر آماده شویم؟

هر دل آرزویی دارد و برای رسیدن به آن گاه چه درها را که نگفته ایم و چه حرف ها که نشنیده ایم

قیمت واقعی هر آدمی به چیزهایی باشد که در صندوقچه دلش پنهان کرده بیایید آن قدر قیمتی شویم که به جای دعا برای خود و دنیای خود برای همه دل ها دعا کنیم برای جهان اسلام و ظهور آقایمان دعا کنیم

در درگاه بزرگ الهی دل را پیشکش کرده و با دعا برای دیگران ستاره های رستگاری بچینیم پرونده مان را به نزد آقا مهدی موعود(عج) میبرند آقا تا سحر صبر کرده، بلکه دل مان به راه بیاید و زنگار گناه از خود بزداید

اما افسوس و صدافسوس که خیلی پیشتر خواب چشم هایمان را ربوده و دل درپی مطالبات دنیایی اش به هر سو می رود

چه چیز آن شب از هزار ماه بهتر است؟

حدیث الفٍ شهر : آن شب کارهای خیر مثل نماز و زکات و خدمت به مردم ثوابش هزار برابر ماههای دیگری است که صورت بگیرد اگر صدقه را در شب قدر بدهید نسبت به روزهای عادی هزار برابر میشود در واقع اهمیت آن شب را می رساند

اما کسی که در آن شب خوابید، دیگر خیری برای او نیست زیرا باید در آن شب کارهای مثبت را تمرین کند که در طول سال هم عادت شود

یکی از دعاهای مهم این است که برای امام زمان دعا کنید و دعای اللهم کل ولیک را بخوانید و خواندن هزار مرتبه سوره قدر تاکید شده

قبرستان هم که می روید پشت به قبله و رو به میت، هفت مرتبه سوره قدر را بخوانید از عذاب مرده برداشته میشود در هنگام وضو سه مرتبه سوره قدر بخوانید تا وضوی شما با نشاط بشود

فرصت شب قدر را غنیمت شمریم

شب قدر فرصتی است زرین و طلایی برای شستشوی آینه دل. آن شب بهترین فرصت است تا خوبیها را جایگزین بدیها، صلح و صفا را جایگزین اختلاف و تفرقه، احسان و نیکی را جایگزین ظلم و ستم، احسان به والدین را جایگزین عاق والدین، و صله رحم را جایگزین قطع رحم نماییم

نیکو و شایسته است با صدقات قدمی در جهت آبادانی خانه آخرت برداریم و با اعمال نیک و خیر، ثواب دو چندان ببریم. در شب قدر که شب زنده داری میکنیم، خداوند نام ما را در گروه نیکبختان ثبت میکند و آتش جهنم را بر ما حرام میسازد

آیا توفیقی بالاتر از این هست که آتش جهنم بر ما حرام شود و به خدا نزدیک شویم؟ دعاهای شبهای رمضان مجموعه ای است بصیرتبخش که با تکرار تلاوت آنها به صورت هدفهایی برای ما در میاید

آداب شب قدر
شب قدر فرصتی بزرگ برای انسان در مسیر تکامل و حرکت به سوی لقای حق تعالی است

اما این فرصت بزرگ، کوتاه و گذرا بوده، استفاده از آن نیازمند دقت و علاوه بر این که باید از لحظه لحظه آن استفاده نمود،
1-تفکر
یکی از مهمترین کارهایی که با انجام آن می توان از شب قدر استفاده کرد، تفکر است و بجاست که در آن مدت زمانی شب، به این مهم اختصاص داده شود
تفکر در صفات و کمالات الهی و ضعف ها و نقص های خود، هدف از خلقت هستی و انسان، معاد و مسیر نهایی انسان و...

دین مبین اسلام به تفکر اهمیت زیادی داده است تا آنجا که در روایتی، لحظه ای تفکر، بهتر از عبادت و شب زنده داری یک شب

تفکر می تواند انسان را متوجه وظیفه خود کند و او را به هدف خلقت و عبودیت خدای متعال نزدیک کند

تفکر در معاد مرگ و جدا شدن روح از بدن را یادآوری می کند و مرگ را مانند خواب معرفی می کند که در هر دو، روح از بدن جدا می شود

2- فعالیت علمی
فعالیت علمی اعم از تعلیم، تعلم، نوشتن، مطالعه و مباحثه در آن است و چه نیکوست که در آن شب، ساعتی به این امر اختصاص داده شود. شیخ صدوق(ره) می فرماید: هر کس این دو شب (شب های 21 و 23 ماه مبارک رمضان) را با مذاکره علمی شب زنده داری کند، بهتر است (امالی/ص649)

پیامبر اکرم(ص) : ساعتی اندک در جلسه گفتگوی علمی نشستن نزد خدای متعال از شب زنده داری هزار شب که در هر یک از آنها هزار رکعت نماز خوانده شود، دوست داشتنی تر است و ساعتی اندک در جلسه گفتگوی علمی نشستن نزد خدای متعال از هزار غزوه و قرائت همه قرآن، دوست داشتنی تر است

و ساعتی گفتگوی علمی نزد خدای عز و جل از عبادت ده هزار سال، دوست داشتنی تر است و خوشا به حال طالب علم در روز قیامت

3-برنامه ریزی
سومین برنامه در شب قدر که توجه به آن بسیار ضروری است، برنامه ریزی برای سال آینده و ریختن طرحی است برای استفاده از سرمایه های موجود در وجود خویش و سرمایه هایی که در چنین شبی نازل می شوند

خدای متعال برای انسان از بدو خلقتش سرمایه هایی قرار داده است که نیاز به رشد و باروری دارند و بدون باروری، این سرمایه ها به جای سودآوری تبدیل به زیان می شوند

به همین جهت ما می توانیم در این شب با اجرای این برنامه، دو برنامه دیگر تفکر و علم آموزی را نیز اجرا کنیم

۴- انس با قرآن
چراکه ماه رمضان بهار قرآن است و ثواب تلاوت آیه ای ازآن در این ماه برابر با ثواب ختم قرآن در اوقات دیگر می باشد
و هرکه در آن آیه ای از قرآن را بخواند، مثل پاداش کسی را خواهد داشت که در غیراین ماه قرآن را ختم کند

ازطرفی شب قدر قلب ماه رمضان است که قرآن در آن نازل شده . چنان که امام صادق(ع): «اول ماه ها ماه خداست که ماه رمضان می باشد و قلب ماه رمضان شب قدر است.

پس چه خوب است در چنین شبی به شکرانه نزول این مائده بزرگ، زمانی را برای قرائت آن انتخاب کنیم و با تأمل در آیات الهی، از نعمت های این مائده آسمانی استفاده نماییم آگاه باشید که در قرائتی که درآن تدبیر نباشد، فایده ای وجود ندارد

5- راز و نیاز
شب قدر، شب وصال یار است، شبی که دلدار در به روی دلدادگان باز کرده و اغیار را از اطراف آن رانده است. آری، امشب شبی است که رهرو، ره صدساله می رود. وچه خوش است صحبت بی پرده با یار درلحظات شیرین دیدار

گفتن زیبایی های یار، به این دیدار، صفا، و شکر تفقدهایش، به آن طراوت می دهد و یادآوری زشتی های خود و در خواست بخشش و توبه به دل جلا می بخشدشب قدر، شب بخشش گناهان است، و مولای کریم به هر بهانه ای، بنده ضعیفش را می بخشد تا سبکبال شود و تا بلندای منزلگاهش پرواز نماید

6- توسل به اهل بیت(ع)
همانگونه که روایات زیادی بیانگر آن هستند، شب قدر شب ولایت است و اهل بیت (علیهم السلام) صاحبان حقیقی این شب هستند
.
لازم است در این شب، به ائمه ع توسل کنیم و آنها را شفیع خود قرار دهیم

7- اعمال صالح دیگر
یکی دیگر از برنامه هایی که نباید در شب قدر از آن غفلت نمود، انجام کارهای خیر و احسان به دیگران است. برنامه های فوق، یا فکری و یا زبانی هستند؛ ولی کارهای خیری هستند که عملی و به اصطلاح، جوارحی هستند درحالی که چنین شبی بهترین موقعیت برای انجام این اعمال است صله ارحام، عیادت از بیماران، صدقه دادن و...

اعمال شب قدر:
غسل کردن به نیت تقرب به درگاه الهی و برای انجام عبادت؛
تلاوت قرآن و تفکر و تدبر به هر مقدار ممکن و سفارش بر خواندن سوره‌های روم، عنکبوت، یس و دخان؛
خواندن ادعیه وارده همچون جوشن کبیر؛
خواندن نمازهای وارده بالأخص نماز قضا؛
صدقه دادن
- افطاری دادن با مال حلال - قرآن بر سر گرفتن - توجّه داشتن و غافل نبودن  - احیاء و شب زنده داری  - اجتناب از گناه   - اجتناب از محرمات الهی - توبه   - توبه از حقّ الله - توبه از حقّ الناس - توسل  -‏ تجدید عهد با امام زمان (عج) و خواندن دعای فرج  - اعتکاف

پیشامدهای شب لیله القدر

1- بهترین آفریده خدا (علی ع) در بهترین مکان (مسجد) و بهترین زمان (شب قدر) با بهترین حالت (نماز) به دیدار بهترین بهترین ها (پروردگار عالمیان) می شتابد.
2- بهترین کتاب آسمانی (قرآن) به وسیله بهترین فرشته عرش (جبرئیل) در بهترین ماه (رمضان) و بهترین اوقات (شب قدر) بر بهترین کانون کرامت (قلب) در وجود بهترین و برترین مخلوق آفرینش (رسول خدا) نازل می شود.
3- پس شب قدر، محل تلاقی و منشور انوار توحید، قرآن، نبوت و ولایت است و از سویی دیگر تمامت آفرینش و مخلوقات را به این انوار مقدسه، متصل می سازد.
4- در طول یک سال چون مردم تلاش نمی کنند و یا نمی توانند جان خویش را به حقیقت ملکوت پیوند دهند و عروج نمایند، لذا به دلیل محبت بی منتهای خداوند به مخلوقات خویش، آفریدگار یکتا، تمام کارگزاران هستی و سرمایه های ملکوت (ملائکه و روح) را در شب قدر به نزد زمینیان می آورد و باران سیل‌آسای رحمت و عنایت خویش را بر دلبستگان خاک می رویاند


5- آنگونه که شایسته است مردم، قدر و منزلت شب قدر را نشناخته و نخواهند شناخت؛ و ما ادرک ما لیله القدر
6- شب قدر، نهان است و به جز پیشوایان معصوم علیهم السلام، کسی از زمان وقوع آن مطلع نیست.
7- لیله القدر بسیار محبوب و مورد علاقه حبیب خدا پیامبر اعظم (ص) و تمام معصومین علیهم السلام است.
8- امیر مؤمنان (ع) در شب قدر از شوق وصال خدا و دیدار زهرا (س) و پدر بزرگوار زهرا، عبارت ماندگار
فزت و رب الکعبه را بر زبان مبارک خویش جاری ساخت.
9- در بسیاری از روایات می خوانیم؛
حضرت صدیقه طاهره (س) لیله القدر است. چرا؟

10- حضرت زهرا (س) همانند شب قدر، محل تلاقی انوار توحید و قرآن و نبوت و ولایت است و باعث استمرار رسالت و ولایت و به تبع آن استمرار اتصال مخلوقات با این انوار مقدسه است


11- خداوند به علت لطف و محبت خویش به مردم، دخت نبی اعظم، برترین هدیه ملکوت و والاترین گنج لولاک... را به زمینیان اهدا نمود و شفاعت بی منتهای او را . همان گونه که گوهر لیله القدر را به مردم عطا کرده .
12- مردم و حتی امت محمد مصطفی (ص) قدر و منزلت حضرت فاطمه زکیه (س) را نشناخته و نخواهند شناخت همان طور که قدر «قدر» را نشناختند.

13- مزار زهرای مرضیه (س) همانند شب قدر، نهان و به جز حضرات معصومین (ع) کسی از جایگاه آن آگاه نیست.
14- حضرت فاطمه (س) بسان لیلة القدر بسیار مورد علاقه رسول خدا (ص) و ائمه اطهار علیهم السلام است

مقدراتمان چطور امضا می شود؟
مقدرات دو قسم دارند؛ در یک اموری مثل زمان ظهور آقا امام عصر(عج) انسان هیچ اختیاری ندارد، زمانش را فقط خدا می داند و بس و هر وقت اراده کند رخ می دهد ولی در امور دیگری انسان صددرصد صاحب اختیار سرنوشت خود است

مثلا درهم شکستن قدرت های استکباری فعلی که انسان می تواند با تکیه بر اختیار خود محققش کند البته در هر دو قسم از امور اختیار و اراده پروردگار بالاترین جایگاه را دارد

وقتی اراده خدا باشد، حضرت موسی در قصر فرعون بزرگ می شود، پس هم نظر خدا شرط است و هم در امور قسم دوم همت مومن

وقت سحر حضرت ولی عصر(عج) مقدرات قسم دوم مؤمنین را امضاء می کند که در طول یکسال آینده محقق خواهند شد به راستی چرا حضرت ولی عصر(عج) تا سحرگاه صبر می کنند و بعد مقدرات امضا می شود شاید ایشان می خواهند ببینند تا لحظه آخر بالاخره کدام مسیر را برمی گزینیم؟

انسان زیرک آن است که علاوه بر توبه برای یکسال پیش روی خود تصمیماتی بگیرد و نقشه ای طرح ریزی کند

در مورد شب های قدر چند نکته قابل توجه است

شب مخصوصی است که سرنوشت انسان رقم می خورد و این تدبیر و برنامه ریزی از سوی انسان می خواهد

برخلاف این که می گویند اختیاری در کار نیست، باید گفت جبری در کار نیست و همه بر حسب اراده انسان صورت می گیرد هر عملی که انسان انجام دهد و هر تدبیر و عملی از سوی او براساس اراده اش است

ارتباط با قرآن در این شب ها، آرزوهایی که وی دارد و دعاهایی که می کند، عملی که مرتکب می شود و نیتی که برای اصلاح امور و یا استمرار بر گناهانش دارد همگی رقم زننده سرنوشت یک سال اوست

انسان مقدراتش را نمی داند بلکه با اعمالی که در این شب ها از او سر می زند می تواند از سر اختیار سرنوشت خود را تعیین کند البته هر عملی هم که در طی سال انجام داده پرونده اش باز است تا با استغفار و شب زنده داری از خداوند طلب آمرزش کند

به تعبیری خداوند به انسان حق انتخاب داده تا با استفاده از این فضا ارزش های معنوی را کسب کند و به سعادت دست یابد

شایسته است که در این شب بیش از هر چیز با قرآن انس بگیریم و در مفاهیم آیات دقت کنیم

روزهای قدر نیز ویژگی شب های قدر را دارد و می توان از روزهای قدر نیز برای تفکر بیشتر در آیات نور بهره ببریم

از زرنگی های مؤمنین این است که بسیاری از اعمال عبادی و اجتماعی خود را به دلیل مضاعف بودن ثواب اعمال در این شب و روزها انجام می دهند

برای مثال محاسبات سال خمسی، عیادت مریض، صله رحم، اکرام یتیم، صدقات و اطعام و... دعای همگان در این اوقات اجابت می شود و نشانه اجابت منقلب شدن قلب و پیدا کردن حالت خشوع و خضوع است

شکستن دل و روان شدن اشک نشانه قبولی و مغفرت است

شب قدر می تواند فرصتی برای مرور گذشته باشد

بدون توجه به حرف مردم، بدون ترس از عرف های غلط انسان ها می توانند در این شب بنشینند و با خود بیندیشند که طی سال گذشته چقدر توانسته اند در مسیر رشد و سعادت ترقی پیدا کنند چقدر توانسته اند در راه صراط مستقیم قدم بردارند این شب فرصت مناسبی برای بازنگری در افکار و رفتار انسانهاست

متاسفانه برخی از افراد هیچ گونه درک درستی از زندگی و هدفشان ندارند و تنها مسیر زندگی خود را به بادهای موسمی می سپارند که این بادها نیز گاهی انسان ها را به وادی ضلالت می کشاند

در این شب شاید بتوان دوباره به ارتباط میان خود و خدای خود بیندیشیم در این شب می توان دوباره عهده بندگی نمود و تصمیم گرفت که در سال آتی بر حسب بندگی خدا زندگی کرد

چند نکته : 1-هیچ‌گاه نباید استغفار را به‌ تاخیر انداخت و منتظر شب قدر شد

2- در شب قدر باید به فکر شب قدر سال بعد هم بود نه اینکه همه چیز را فراموش کنیم تا شب قدر سال آینده

3- در همه امور مطرح شد بایستی با معرفت بود، اگر معرفت باشد درست می‌شود

4- کسی که فاطمه(س) را درک کند شب قدر را درک می‌کند.


تفسیر سوره قدر

کلمه «قدر» در قرآن، در چند معنا به کار رفته است:
الف) مقام و منزلت.
چنانکه مى ‏فرماید: «و ما قدروا اللّه حقّ قدره» (انعام، 91) آن گونه که باید، مقام و منزلت الهى را نشناختند.
ب) تقدیر و سرنوشت. چنانکه مى ‏فرماید: «جئت على قدر یا موسى» (طه،40) اى موسى تو بنا بر تقدیر (الهى به این مکان مقدّس) آمده‏ اى.
ج) تنگى و سختى. چنانکه مى ‏فرماید: «و من قدر علیه رزقه...» (طلاق، 7) کسى که رزق و روزى بر او تنگ و سخت شود... دو معناى اول در مورد «لیلة القدر» مناسب است، زیرا شب قدر، هم شب با منزلتى است و هم شب تقدیر و سرنوشت است.
قدر به چه معناست؟
هستى، حساب و کتاب و قدر و اندازه دارد. «و اِن مِن شى‏ء الاّ عندنا خزائنه و ما ننزّله الاّ بقدر معلوم» (حجر،21) هیچ چیز نیست مگر آنکه خزانه آن نزد ماست و جز به مقدار تعیین شده فرونمى‏ فرستیم. حتّى مقدار نزول باران از آسمان حساب شده است. «و انزلنا من السماء ماء بقدر» (مؤمنون،18) نه تنها باران، بلکه هر چیز نزد او اندازه دارد. «و کلّ شى‏ء عنده بمقدار» (رعد، 8) چنانکه خورشید و ماه، از نظر حجم و وزن و حرکت و مدار آن حساب و کتاب دقیق دارد. «و الشمس و القمر بحسبان» (الرّحمن،5)
 خداوند در شب قدر، امور یک سال را تقدیر مى‏ کند، چنانکه قرآن در جایى دیگر مى‏ فرماید: «فیها یفرق کلّ امر حکیم» (دخان،4) در آن شب، هر امر مهمّى، تعیین و تقدیر مى ‏شود. بنابراین، شب قدر منحصر به شب نزول قرآن و عصر پیامبر نیست، بلکه در هر رمضان، شب قدرى هست که امور سال آینده تا شب قدر بعدى، اندازه‏ گیرى و مقدّر مى ‏شود.
اهمیت شب بیست و سوم
 بیدار بودن شب قدر و احیاى آن با دعا و نماز و قرآن، مورد سفارش پیامبر و اهل بیت آن حضرت بوده است و در میان سه شب، بر شب بیست و سوم تأکید بیشترى داشته‏ اند. چنانکه شخصى از پیامبر پرسید: منزل ما از مدینه دور است، یک شب را معیّن کن تا به شهر بیایم. حضرت فرمود: شب بیست و سوم به مدینه داخل شو.( وسائل الشیعه،ج3، ص307)
 امام صادق ‏علیه السلام در حالى که بیمار بودند، خواستند که شب بیست و سوم ایشان را به مسجد ببرند (بحار الانوار، ج95، ص169) و حضرت زهرا علیها السلام در این شب، با پاشیدن آب به صورت بچه ‏ها، مانع خواب آنها مى‏ شدند.(بحار الانوار،ج94، ص10)  در روایات آمده است که دهه آخر ماه رمضان، پیامبر بستر خواب خود را جمع نموده و ده شب را احیا مى‏داشت. (تفسیر مجمع البیان)
 اهمیت شب قدر در کلام حضرت رسول(ص)
در حدیثى طولانى از پیامبر اکرم‏ صلى الله علیه وآله مى‏ خوانیم که حضرت موسى ‏علیه السلام به خدا عرض کرد:
خدایا مقام قربت را خواهانم. پاسخ آمد: «قُرْبى لِمَن اسْتَیْقَظَ لَیْلَةَ الْقَدْر»، قرب من، در بیدارى شب قدر است.
عرضه داشت: پروردگارا، رحمتت را خواستارم. پاسخ آمد: «رَحْمَتى لِمَنْ رَحمَ الْمَساکِینَ لَیلةَ الْقَدر»، رحمت من در ترحّم بر مساکین در شب قدر است.
گفت: خدایا، جواز عبور از صراط مى ‏خواهم. پاسخ آمد: «ذلِکَ لِمَنْ تَصَدَّقَ بِصَدَقَةٍ لَیْلَةَ الْقَدْر»، رمز عبور از صراط، صدقه در شب قدر است.
عرض کرد: خدایا بهشت و نعمت ‏هاى آن را مى‏ طلبم. پاسخ آمد: «ذلک لِمَنْ سَبَّحَ تَسْبیحَة فى لیلةِ القدر»، دستیابى به آن، در گرو تسبیح گفتن در شب قدر است.
عرضه داشت: پروردگارا، خواهان نجات از آتش دوزخم. پاسخ آمد: «ذلک لِمَنْ اسْتَغْفَرَ فِى لَیلةِ الْقَدْر»، رمز نجات از دوزخ، استغفار در شب قدر است.
در پایان گفت: خدایا رضاى تو را مى ‏طلبم. پاسخ آمد: «رِضاىَ لِمَنْ صَلّى‏ رَکْعَتَینِ فِى لَیلةِ الْقَدْر»، کسى مشمول رضاى من است که در شب قدر، نماز بگذارد. (وسائل الشیعه،ج 8،ص20)
 ابهام در زمان شب قدر
طول شب قدر، یک شب کامل کره زمین است که 24 ساعت مى‏ شود، نه آنکه مخصوصِ مکان خاصّى همچون مکّه و آن هم به میزان 8 ساعت شب آن منطقه باشد. چنانکه مراد از روز عید فطر، یک روز کامل کره زمین است که شامل همه نقاط و مناطق مى ‏شود.
 تقارن شب تقدیر بشر با شب نزول قرآن، شاید رمز آن باشد که سرنوشت بشر، وابسته به قرآن است. اگر پیرو قرآن باشد، سعادت و رستگارى و اگر دور از قرآن باشد، شقاوت و بدبختى براى او رقم مى‏ خورد.
ابوذر مى ‏گوید: به رسول خدا عرضه داشتم آیا شب قدر در عهد انبیا بوده و امر بر آنان نازل مى ‏شده و پس از آنکه از دنیا مى ‏رفتند، نزول امر در آن شب تعطیل مى ‏شده است؟ حضرت فرمودند: شب قدر تا قیامت هست.(تفسیر برهان)
 شاید رمز اینکه شب قدر مخفى است، آن باشد که مردم شب ‏هاى متعدّد را به عبادت بپردازند، کسانى که یک شبِ آنرا درک کردند مغرور نشوند و کسانى که آنرا درک نکردند، از باقى شب‏ ها مأیوس نشوند.
در روایات آمده است: «العمل الصالح فیها خیر من العمل فى الف شهر لیس فیها لیلة القدر»(من لایحضره الفقیه، ج2، ص158) کار نیک در شب قدر، بهتر از کار نیک در هزار ماه بدون شب قدر است


دعای مستجاب فرشتگان برای روزه داران

امام صادق(ع) از پیامبر(ص) نقل فرمود که آن حضرت فرمودند:
«انّ اللّه عزّ و جلّ وکّل ملائکته بالدعاء للصائمین و قال اخبرنی جبرئیل عن ربّه انه قال: ما امرت ملائکتی بالدعاء لاحد الّا استجیب لهم فیه»
خدای متعال به فرشتگان وکالت داده تا برای روزه داران دعا کنند و فرمود: جبرئیل از سوی خدا به من خبر داد که خدا فرمود؛ فرشتگان را امر به دعا نکردم جز این که آن را اجابت خواهم کرد.
 اصول کافی، ج ۴، ص ۶۴

 رمضان، میدان مسابقه بندگان

امام حسن مجتبی علیه السلام:
خداوند متعال ماه رمضان را برای بندگان خود میدان مسابقه قرار داد؛ پس عدّه ای در آن ماه با اطاعت و عبادت به سعادت و خشنودی الهی از یکدیگر سبقت خواهند گرفت و گروهی از روی بی توجّهی و سهل انگاری خسارت و ضرر می نمایند.
من لا یحضره الفقیه، ج۱، ص۵۱۱

آداب دعا

شب قدر اسمش در قرآن آمده است، در سوره‌ی دخان می‌گوید: «لَیْلَةٍ مُبارَکَة» (دخان/3) شب پربرکتی است. شب قدر شبی است که قرآن نازل شد. روایات می‌گوید: شب نوزدهم، شب بیست و یکم، ‌شب بیست و سوم یکی شب قدر است. ولی شب بیست و یکم پررنگ‌تر از شب نوزدهم است و شب بیست و سوم از شب بیست و سوم هم پررنگ‌تر است
ولی به هر حال یکی از این دو شب، شب قدر است. یعنی به اندازه‌ی هزار ماه است، هزار ماه را که تقسیم بر دوازده کنیم،‌ تقریباً به اندازه هشتاد و چند سال می‌شود

یعنی شبی است که ارزشش به اندازه‌ی هشتاد و خورده‌ای سال است. یعنی یک عمر طولانی. هر کاری در شب قدر ضربدر هزار می‌شود. شما اگر شب بیست و یکم، شب بیست و سوم به یک نفر افطاری بدهید، انگار به هزار نفر افطاری داده‌اید.

 1- ایمان به تأثیر دعا در زندگی

بحثی که الان می‌خواهم بگویم، چون شب قدر یکی از کارهایش دعا است. می‌خواهم راجع به دعا صحبت کنم. امیرالمؤمنین که شب شهادتش بحث را گوش می‌دهید، فرمود: «الدُّعا تُرسُ المؤمن‏» (عدة الداعی، 25) تُرس مثل ترس! یعنی دعا سپر مؤمن است. یعنی دعا شما را حفظ می‌کند. حدیثی در کافی داریم،  «إِنَّ الدُّعَاءَ أَنْفَذُ مِنَ السِّنَانِ» (کافى/ج2/ص469) دعا از سرنیزه تیزتر است. یعنی اثر می‌کند. حالا چرا بعضی از دعاها اثر نمی‌کند؟ آخر بحثم می‌گویم. ...

 مظلومیت حضرت علی(علیه‌السلام)

عوامل فراموش کردن ماجرای غدیر
یک: سؤال از من جواب از شما، آیا این‌هایی که در غدیر خم بودند، پسر پیغمبر بودند؟ نه! در ماجرای یوسف و یعقوب این‌هایی که یوسف را در چاه کردند، همه پسر پیغمبر بودند، وقتی پسر پیغمبر برادرش را حذف بکند، در غدیر خم که پسر پیغمبر نبودند، پس آن‌ها هم علی(علیه‌السلام) را حذف می‌کنند

جواب: در غدیر فرزند پیامبر نبودند، علی(علیه‌السلام) را حذف کردند. در ماجرای یوسف این‌هایی که یوسف را حذف کردند، همه پسر پیامبر بودند.
دو: در غدیر خم، افراد برادر نبودند، بچه‌های یعقوب برادر نبودند. بچه‌های یعقوب برادر بودند، وقتی برادرها، برادر را حذف کردند، آن‌هایی هم که برادر نیستند، آن‌ها هم حضرت علی(علیه‌السلام) را حذف می‌کنند. آن که برادر است حذف کرد...

مراتب اخلاص در نیت

 چند جلسه‌ای است راجع به این صحبت می‌کنیم که نیت‌ها به کارها رنگ می‌دهد، خیلی آدم‌ها ظاهر کارشان مثل هم است. باطن کار و نیت کار است که به کارها ارزش می‌دهد. چاقوکش و جراح هردو شکم را پاره می‌کنند، فیزیک کارشان یکسان است، شیمی‌اش فرق می‌کند

چاقوکش می‌خواهد بکشد و جراح می‌خواهد درمان کند. اینکه در قرآن هی گفتند: برای خدا، برای خدا، فی سبیل الله، فی الله، لله، ابتغاء مرضات الله، هی قدم به قدم گفته: برای خدا، برای خدا، برای خدا...

 عوامل فراموش کردن ماجرای غدیر

اخلاص چند مرتبه دارد. هرکسی به بچه‌ی کوچولو که می‌گویید: پدر و مادر را دوست داری؟ می‌گوید: پفک می‌خرید؟ بستنی می‌خرید؟ دوچرخه می‌خرید؟ بچه در این حد است. بزرگ که می‌شود یک خورده بالاتر فکر می‌کند

بزرگتر می‌شود بالاتر فکر می‌کند. اخلاص چند مرحله دارد، بعضی‌ها کار می‌کنند از ترس جهنم! ببینید بعضی‌ها لب چراغ قرمز می‌ایستند، از ترس پلیس. اینها آدم‌های معمولی هستند از ترس پلیس می‌ایستند. بعضی‌ها لب چهارراه می‌ایستند چون به نظم عقیده دارند

بعضی‌ها لب چهارراه می‌ایستند برای حقوق بشر. می‌گوید: دو دقیقه... اینها آمدند، حالا ما صبر می کنیم دو دقیقه آنها بروند. حقوق بشر، حق شهروندی. اخلاص هم همینطور است. درجه دارد.


نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">